'Euthanasie steeds vaker gemeden'

Artsen zijn steeds minder bereid euthanasie toe te passen bij terminale patiënten die ondraaglijk lijden. Ze bestrijden de pijn en de angst van patiënten liever met valium en morfine.

Patiënten die op hun sterfbed dreigen te stikken of ernstig in de war raken, krijgen een slaapmiddel (dormicum) waardoor ze het einde van hun leven niet bewust meemaken. Deze behandelwijze heet palliatieve sedatie. De verkoop van dormicum door apotheken is in een paar jaar tijd bijna vertwintigvoudigd, van enkele honderden in 2000 naar 3.500 nu, aldus de Stichting Farmaceutische Kengetallen.

Uit gesprekken van de krant met artsen, juristen, patiënten en nabestaanden blijkt dat artsen de laatste jaren vaker palliatieve sedatie toepassen. Nu de artsenorganisatie KNMG in december 2005 een richtlijn heeft uitgevaardigd, stappen ze er volgens betrokkenen 'massaal' op over.

Voor artsen heeft het als voordeel dat ze geen patiënten 'aan de naald' hoeven te laten doodgaan. Steeds meer artsen vinden dat emotioneel belastend. Daarbij komt dat het sinds de richtlijn ook door juristen gezien wordt als 'normaal medisch handelen', net als opereren en medicijnen voorschrijven. Justitie heeft er niets mee te maken.

Euthanasie moet altijd gemeld worden. Artsen die niet zorgvuldig zijn geweest, kunnen worden vervolgd wegens moord. In 2002 stierven er in Nederland ongeveer 3.500 mensen na euthanasie (meestal thuis) en 6.000 tot 15.000 na palliatieve sedatie (meestal in het ziekenhuis of het verpleeghuis). In januari 2007 worden nieuwe cijfers uit het vijfjaarlijks onderzoek naar de euthanasiepraktijk gepubliceerd. Een van de onderzoekers, de hoogleraar sociale geneeskunde Gerrit van der Wal van het VU Medisch Centrum, zegt dat er 'anekdotische evidentie' is dat artsen steeds vaker zeggen dat euthanasie niet nodig is. Als patiënten over euthanasie beginnen, vertellen ze meer over alternatieven. Bij palliatieve sedatie krijgen patiënten nadat ze buiten bewustzijn zijn gebracht geen vocht en voeding meer. Johan Legemaate, hoogleraar gezondheidsrecht aan de VU in Amsterdam zegt dat euthanasie mogelijk een hoge uitzondering wordt. 'Straks mag het formeel nog wel, maar is het in de praktijk steeds lastiger te krijgen.'

Zaterdags bijvoegsel: pagina 33
    • Jannetje Koelewijn