Dagboek van een cultuurconsument

De dood van Reve, natuurlijk, maar er zijn nog meer zaken die Ellen de Bruin cultuurstress bezorgen. Een maand bijblijven geboekstaafd

- Film Walk the Line (2005) van James Mangold, met Joaquin Phoenix als Johnny Cash en Reese Witherspoon als June Carter Actress Reese Witherspoon is shown in a scene from "Walk the Line" in this undated publicity photograph. Witherspoon received a best actress nomination for the role for the upcoming 78th Academy Awards. The nominations were announced in Beverly Hills, California, January 31, 2006, and the Oscars will be presented March 5, 2006. NO SALES NO ARCHIVES REUTERS/Suzanne Tenner/20th Century Fox/Handout REUTERS

Waar was u toen u het hoorde? Ik was de filmvriend aan het bellen, want we zouden naar de bioscoop, maar hij was dat niet alleen vergeten, hij meldde ook nog het echte erge nieuws. Gerard Reve dood.

Ineens was het helemaal niet erg meer dat ik de Nacht van de Filosofie had gemist, dat ik van een andere vriend op mijn kop had gekregen dat ik alleen maar naar films ging maar nooit eens naar de opera ('dat is ook cultuur, hoor!'), of dat ik er pas een paar dagen later achter zou komen dat het museumweekend was. En het was ook niet erg dat ik nu wéér de Giphartfilm Ik omhels je met duizend armen zou missen - Giphart, dat was toch maar nieuwe literatuur, ik wilde oude literatuur. Gerard Reve dood! Dat is pas cultuurstress.

Over De Avonden dan nog maar even. Een van de twee boeken waar ik drie keer in ben begonnen voordat ik het uit kon lezen, van pure beklemmende akeligheid. Het andere is Generation X van Douglas Coupland, maar dat kwam doordat al op de tweede pagina de volgende zin over een man en zijn huishonden stond: 'I'm plucking this pale yellow cottage cheesy guck from their snouts, rather like cheese atop a microwave pizza, and I have this horrible feeling, for I suspect these dogs (even though their winsome black mongrel eyes would have me believe otherwise) have been rummaging through the dumpsters out behind the cosmetic surgery center again, and their snouts are accessorized with, dare I say, yuppie liposuction fat.' Daarna was ik bang dat er elk moment nóg een zin over liposuctievet-snackende honden kon komen.

Maar ik kwam er natuurlijk ook niet voorbij, merkte ik toen ik er voorbij was gekomen (eerst pagina drie overgeslagen, die toen de kust veilig leek alsnog gelezen), doordat Generation X doordrenkt is van precies diezelfde leegte als De Avonden. Het idee dat je even op aarde moet rondlopen, helemaal alleen in je eigen hoofd, zonder dat je daar uit kunt en zonder enig idee wat je hier dan moet doen. Als ik ook maar enig talent had om ergens in te geloven, zou ik meteen religieus worden. Helaas. Maar zelfs dat kon Reve, dat deed hij gewoon. En je mocht er nog steeds stoute dingen bij denken - sterker nog, hij maakte het je wel heel moeilijk om geen dingen te denken die niet horen, zeker als je zijn jeugdfoto's zag ('zonde dat hij homo is').

En die zie je nu weer voortdurend. Ook in de bibliotheek, waar ik zijn gedichten en Op weg naar het einde nog eens vandaan wilde halen, maar op de plaats waar zijn boeken altijd stonden waren nu drie planken helemaal leeg. Als het niet zo mooi symbolisch was, was ik heus wel gaan vragen waar ze Reve tijdelijk eervol hadden neergezet, maar het hielp ook niet dat het personeel in een belangrijk gesprek over de veiligheid van de kunstboekenafdeling was verwikkeld: 'Soms valt er weleens een boek uit de kast, zo op je teen. Dat doet pijn hoor!'

Geen Reve meer, dus. Het leven gaat door. Wat kan er nog, wat heb ik gedaan, wat moet ik nog doen? Inderdaad alleen maar naar films geweest, deze maand. Naar Walk the Line, over Johnny Cash, waarvoor Reese Witherspoon de Oscar voor Beste Gezichtsspieren heeft verdiend ('die kin', zei de jongen naast me, 'dat kan eigenlijk niet, die leidt wel heel erg af'). Naar Ice Age: The Meltdown omdat Daphne Bunskoek er een mammoet in speelt, maar die vooral de Oscar verdient voor de Beste Prehistorische Eekhoorn. Naar een guilty omission in het Filmmuseum: Der Himmel über Berlin ('Ellen! Je bent in slaap gevallen!'). Naar Capote, die een Oscar verdient voor Philip Seymour Hoffman. Nu is het tijd voor iets anders, maar wat? Opera?

Dan komt er een smsje binnen, van de filmvriend. 'Concert vanavond? Iets met zangers'.

Diel.

    • Ellen de Bruin