Beding tegen speculatie woning mag

Gemeenten mogen kopers beboeten als zij hun nieuwbouwhuis sneller doorverkopen dan afgesproken. Het zogeheten antispeculatiebeding is niet in strijd met de Huisvestingswet.

Dat blijkt uit een uitspraak van de Hoge Raad die gisteren is gepubliceerd. Een antispeculatiebeding is bedoeld om prijsopdrijving tegen te gaan. Het kan bijvoorbeeld gelden bij nieuwbouw die onder de marktprijs wordt verkocht aan een eerste bewoner.

In een aantal gevallen kunnen gemeenten ontheffing geven, bijvoorbeeld als mensen moeten verhuizen vanwege een andere baan, echtscheiding of ziekte.

De Hoge Raad baseert zijn oordeel op een zaak die was aangespannen door twee kopers van bouwgrond in Doetinchem. Zij wilden in 2003 hun huis verkopen waarin zij nog geen vijf jaar woonden. Omdat een antispeculatiebeding op het perceel van toepassing was, legde de gemeente Doetinchem een boete van 6.543 euro op aan het stel. De kopers hadden geen dwingende reden voor hun vertrek, zoals echtscheiding.

Volgens de kopers is het antispeculatiebeding in strijd met de Huisvestingswet. Zij vinden dat de Huisvestingswet overheidsbemoeienis voor woningen in de vrije sector uitsluit. De rechtbank in Zutphen gaf hen daarin eerder gelijk. De gemeente Doetinchem ging daarop in 'sprongcassatie'. Dat betekent dat na de rechtbank geen beroep volgt bij het gerechtshof, maar direct cassatie wordt aangetekend.

De Hoge Raad heeft nu het vonnis van de rechtbank in Zutphen vernietigd. Een antispeculatiebeding is volgens de raad niet in strijd met de bedoeling van de wet. Die wet heeft vrije vestiging tot doel en daarmee is een antispeculatiebeding niet in strijd. Want een woning waarop een antispeculatiebeding van toepassing is, kan door iedereen worden gekocht. Niemand wordt erdoor uitgesloten.

Advocaat Molenaar is 'zeer teleurgesteld' over het arrest van de Hoge Raad. Hij vertegenwoordigt ongeveer veertig kopers die zich niet aan een antispeculatiebeding willen houden. Volgens Molenaar is hun motief bijna nooit dat ze 'snel willen cashen'.