5 redenen om naar München te gaan

Bizarre architectuur, tiramisu in een weckpotje, een museum van BMW: Tracy Metz legt uit wat haar aantrekt in de Beierse hoofdstad

LOGO VAN DE STAD: het Allianz Stadion van Bayern München Foto Ullstein Deutschland, Bayern, München: Fertiggestellte Allianz-Arena Luftaufnahme - 11.07.2005 Werbliche-Nutzung-nur-nach-vorheriger-Rcksprache! ullstein - EUROLUFTBILD

1. Fünf Höfe

Dure bontjassen, dikke auto's, statige gebouwen en grote pleinen: in de straten van München is er geen ontkomen aan. De materiële kant van de stad is in zijn volle glorie te ervaren in de Fünf Höfe. De Zwitserse architecten Herzog en De Meuron hebben met een reeks ingenieuze overkappingen en pleinen een aantal smalle straatjes in het centrum aan elkaar gesmeed tot een chic winkelcentrum, met appartementen en kantoren erin vervlochten. Het duurde een tijdje voordat het aansloeg, maar Fünf Höfe steekt nu de bekende chique winkelstraat Maximilianstrasse naar de kroon. De Hypo Vereinbank heeft er ook zijn Kunsthalle (www.hypo-kunsthalle.de) en er is een keur aan horeca: het café van de enorme Armani winkel, het minstens even hippe café Commercial en de wat ontspannener Va Piano. Bij binnenkomst krijg je een magneetkaart en daar zet je al je consumpties op, bijvoorbeeld de eenvoudige maar smakelijke en betaalbare Italiaanse maaltijden die je zelf bestelt en afhaalt aan een lange toonbank achterin. Aanrader: de tiramisu in een weckpotje. (www.fuenfhoefe.de)

2. Allianz Stadion

De Müncheners zelf noemen hun stad het Doornroosje van de architectuur: na jaren van stilstand gebeurt er nu van alles. Na de Fünf Höfe keerde het Zwitserse duo Herzog en De Meuron terug om er het Allianz Stadion te bouwen, dat in minder dan geen tijd een logo van de stad is geworden. Het ligt pal naast de snelweg tussen stad en vliegveld en is vooral 's avonds een bezienswaardigheid: als een reusachtige autoband ligt het daar te gloeien, dan weer rood dan weer wit dan weer blauw, de kleuren van de drie elftallen die er regelmatig spelen. Het ziet er opmerkelijk zacht en aaibaar uit. Pas van dichtbij begrijp ik hoe dat komt: de buitenkant is gemaakt van doorzichtige plastic kussens die doorlopend met lucht wordt bolgeblazen, en daarachter tl-bakken die het gekleurde licht egaal verspreiden. Zie voor rondleidingen www.allianz-arena.org.

3. PINAKOTHEK DER MODERNE

In de Pinakothek der Moderne (www.pinakothek.de) uit 2002 zijn vier instellingen op het gebied van kunst, architectuur, grafiek en vormgeving bij elkaar gevoegd. De centrale hal functioneert als een draaischijf van waaruit je bijvoorbeeld kunt afdalen in de afdeling vormgeving. In de zwevende glazen vitrines zijn voorwerpen van uitzonderlijke schoonheid van de afgelopen eeuw bij elkaar gebracht.

Een daarvan is van de Japans-Amerikaanse beeldhouwer en kunstenaar Isamu Noguchi. Hij ontwierp een werkelijk prachtige radio van bakeliet in de geabstraheerde vorm van een gezicht; het doet nog het meeste denken aan het masker dat men draagt tijdens het schermen, maar het lijkt wel roestig ijzer.

4. BMW Welt

München ís BMW, al helemaal als volgend jaar zomer het nieuwe 'Erlebniszentrum' BMW Welt open gaat (www.bmw-welt.com). Aan de Lerchenauerstrasse 57 (U3, halte Olympiazentrum) staat een 'infocontainer' die tijdens de bouw te bezoeken op woendagen, 13-18u. Uit een prijsvraag koos BMW het ontwerp van het Weense architectenduo Coop Himmelblau, dat momenteel ook het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in Frankfurt bouwt. Het BMW-gebouw wordt eigenlijk vooral een golvend en zwevend dak boven en rond een ruimte van 180 meter lang en bijna 30 meter hoog. Bouwkosten: 100 miljoen euro, de grond niet meegerekend. Het centrum, dat voor ruim de helft in de grond is verzonken, heeft een theater met 700 stoelen, zalen voor wel 1.000 man, vier restaurants, zelfs kinderopvang en een ruimte waar je feestelijk je nieuwe BMW kunt afhalen. Een auto kun je er niet kopen, wel verwacht pr-man Helmut Poeschle dat van de 850.000 verwachte bezoekers per jaar, er vele duizenden komen om hun auto op te halen.

Behalve BMW Welt gaat volgend jaar ook het gerenoveerde en uitgebreide museum open, een markant gebouw als een enorme bokaal op een zuil. Ook het beroemde hoofdkantoor uit 1972 in de vorm van een dubbele cilinder van een motorblok is volledig gerenoveerd. BMW voelt waarschijnlijk de hete adem van de concurrentie in de nek: Volkswagen heeft al zijn succesvolle Autostadt in Wolfsburg, en in mei volgend jaar opent in Stuttgart het spectaculaire Mercedes-museum van het Nederlandse bureau UN Studio van Ben van Berkel.

5. Dachau

Het is vervreemdend en verontrustend om te merken hoe dichtbij München - hoofdstad van de Nazi-beweging - Dachau ligt, en hoe soepel, om niet te zeggen routineus, het bezoek geregeld is . Het herdenken is immers tot een industrie uitgegroeid. Toch heb je daar geen last van tijdens het bezoek. De ruimtes - de folterkamer, het crematorium, de gevangenis met zijn eindeloze rijen cellen met soms amper ruimte om in te staan - zijn nog onverminderd grijs en kaal. De reconstructie van twee barakken is in de jaren zestig op een ingetogen manier gedaan, net als de tentoonstelling. Bij binnenkomst maakt een grote kaart in stilte duidelijk hoezeer dit kamp maar een radertje in het grote geheel was. Dachau was behalve een opleidingskamp voor de SS, ook één van de liefst 1.600 werkkampen. Het werd gebouwd voor 6.000 mensen, op het laatste zaten er 34.000. In het aangezicht van zulke aantallen zijn het juist de details die schrijnen, zoals de houten vloeren in de barakken die moesten worden geboend totdat ze als een spiegel glommen.

De S2 is met 20 minuten in het plaatsje Dachau, dan bus 726 naar de ingang van het kamp, tevens eindhalte van de bus. Zie www.kz-gedenkstaette-dachau.de.

    • Tracy Metz