Voetbal kijken met een prostituee

Bordeelhouders in steden waar WK-wedstrijden worden gevoetbald maken zich op voor extra klandizie. Politici en vrouwenorganisaties maken zich zorgen over vrouwenhandel en gedwongen seks.

People pass an erotic store in the famous red light district 'Reeperbahn' in the northern German town of Hamburg in this photograph taken on March 3, 2006.The combination of riveting World Cup soccer matches and crowds of beer-swilling males means hefty profits for Germany's sex industry, which will deploy an army of prostitutes to satisfy the needs of libidinous fans. Some 1 million foreign visitors are expected to flood into Germany to watch the 2006 World Cup from June 9 to July 9 and many in the horizontal economy expect large numbers of male spectators to wind down after a match in the arms of a prostitute or in the red light districts of the 12 host cities. Picture taken March 3, 2006. To accompany feature GERMANY PROSTITUTION WCUP REUTERS/Christian Charisius De Reeperbahn in Hamburg, een van de steden waar WK-wedstrijden worden gespeeld. REUTERS

Van de buitenkant oogt Artemis als een saai kantoorpand. Maar eenmaal binnen waant de bezoeker zich in Las Vegas. De directie van Berlijns grootste en meest luxueuze bordeel - kosten: vijf miljoen euro - heeft geen halve maatregelen genomen. Artemis beschikt niet alleen over een club-lounge en “liefdeskamers', maar ook over een zwembad, een sauna, een hamam, een fitnessruimte en een restaurant. “Als duizend-en-een-nacht“, typeert manager Eki Krumeich zijn sekspaleis, dat in september vorig jaar werd geopend en plaats biedt aan vijftig prostituees.

Krumeich heeft over klandizie niet te klagen, zegt hij. Maar in juni gaat de kassa pas echt rinkelen. Berlijn is een van de twaalf gaststeden tijdens het WK voetbal. Van de 64 wedstrijden zullen er zes in het nabijgelegen Olympia Stadion worden gespeeld, waaronder de finale op 9 juli. Hoeveel van de naar schatting 400.000 supporters die de duels in Berlijn bijwonen Artemis zullen aandoen, durft Krumeich niet te voorspellen, maar ruim honderd per dag lijkt hem “een realistisch aantal“. Die hard fans kunnen de wedstrijden live volgen in een van de twee seksbioscopen die het bordeel rijk is.

Ruim één miljoen voetbalfans worden deze zomer in Duitsland verwacht, vooral mannen. En dat leidt volgens de Duitse federale recherche tot een verdubbeling van het bordeelbezoek in de voetbalsteden. Gevolg: een toestroom van vrouwen uit vooral Oost-Europese landen, van wie velen onder valse voorwendsels naar Duitsland worden gelokt. Niet-gouvernementele organisaties schatten dat zo'n 40.000 vrouwen en meisjes tijdens het WK worden gedwongen zichzelf te prostitueren in privé-woningen, bordelen en caravans. Zij baseren dat cijfer op ervaringen met eerdere grote sportevenementen, zoals de Olympische Zomerspelen van 2004 in Athene. Ook toen werden vrouwen naar Griekenland geëxporteerd. Sommigen werden na afloop van de Spelen vrijgelaten, anderen werden “doorgesluisd' naar een ander land, een minderheid deed aangifte bij de politie.

Vorige maand presenteerde Europees commissaris Franco Frattini voorstellen om gedwongen prostitutie tijdens het grootste sportevenement ter wereld een halt toe te roepen. De Italiaan wil dat Europese lidstaten waakzaamheid betrachten bij de afgifte en controle van visa aan mensen uit landen die berucht zijn wegens mensensmokkel.

“Jonge vrouwen die niet over een toegangsbewijs beschikken, geen logeeradres kunnen overleggen en opmerkelijke attributen in hun koffer meedragen, hebben straks waarschijnlijk een probleem“, legt Frattini's woordvoerder uit. Frattini, die ook een gratis telefoonnummer wil openen voor bedreigde vrouwen, zal zijn plannen op 27 april ontvouwen bij een ministerraad over WK-gerelateerde veiligheidskwesties.

Niet iedereen is even blij met zijn voorstellen. “Het probleem ligt niet bij de vrouwen, maar bij de mensensmokkelaars“, vindt europarlementariër Emine Bozkurt (PvdA), die tevens lid is van de Commissie Vrouwenrechten van het Europees Parlement. “Dáár zou de politie al haar mankracht op moeten inzetten.“ Het plan een speciaal telefoonnummer voor bedreigde vrouwen te openen, juicht zij toe. “In Turkije bestaat al zoiets. Daar is de telefoonlijn voor slachtoffers van vrouwenhandel een groot succes.“ Op internationale Vrouwendag riep Bozkurt haar Europese collega's middels een resolutie op campagne te voeren tegen gedwongen prostitutie in het kader van mondiale sportevenementen. Een meerderheid van het parlement stemde voor.

In Duitsland grijpen vrouwenbonden, kerken en mensenrechtenorganisaties het WK voetbal aan om zwangsprostitution - een wereldwijd fenomeen waarvan jaarlijks 200.000 vrouwen en meisjes het slachtoffer zijn - onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Zo ontwikkelde reclamebureau Saatchi & Saatchi voor de vrouwenorganisatie Frauenrecht ist Menschenrecht (FIM) een prikkelende campagne om “mannen te sensibiliseren“, zoals FIM-medewerker Andrea Bode het noemt. Bode: “Waar andere campagnes zich richten op de politiek-verantwoordelijken, richten wij ons op de bordeelbezoekers. “Met welke prostituee ga ik naar bed' is de vraag die zij zichzelf dienen te stellen. Verkoopt zij vrijwillig haar lichaam, of tegen haar zin? In het laatste geval hebben mannen de morele plicht dat te rapporteren.“

De duizenden flyers en bierviltjes die FIM-medewerkers de afgelopen weken in cafés, luchthavens en toeristenbureaus uitdeelden, oogsten volgens Bode veel waardering. “Onze onconventionele aanpak heeft velen verrast. Waar andere vrouwengroepen zich posteren voor de ingang van voetbalstadions, kiezen wij voor een advertentie in Sport Bild of Playboy.“ Provocerend? Ach, je moet toch wat om je doel te bereiken?“

Zo hard als vrouwenorganisaties hun stem laten horen, zo stil blijft het aan de zijde van de voetbalbonden. “Wij zijn tegen de exploitatie van vrouwen“, zegt een medewerker van de Europese voetbalbond (UEFA) die liever anoniem wil blijven. “Maar wat zich buiten de stadions afspeelt valt buiten onze jurisdictie.“ Dat neemt niet weg dat de Duitse voetbalfederatie (DFB) zich vorige maand achter de campagne Laatste fluitsignaal - stop gedwongen prostitutie van de Duitse Vrouwenraad schaarde.

Zonder slag of stoot ging dat niet, vertelt Ulrike Helwerth, woordvoerder van de raad. “Ons verzoek om medewerking was aanvankelijk aan dovemansoren gericht. Pas toen een aantal vrouwen binnen de DFB druk op de ketel zette, ging voorzitter Theo Zwanziger overstag.“ Helwerth vermoedt dat Zwanziger de campagne als “beschermheer' ondersteunt, omdat hij bang is voor een slechte pers. “So be it. Onze vreugde is er niet minder om.“