Open voor zaken: de ballentent

Het is net balletje-balletje. Zo zie je de aandelen onder de hoede van een grote vermogensbeheerder, en zo zijn ze verdwenen en duiken ze op in een andere beleggingsportefeuille. Topmanagers en werknemers zien opeens dat een groot pakket aandelen in hun onderneming is overgegaan van een afstandelijke belegger naar een regelrechte concurrent. Een concurrent die zich misschien met de bedrijfszaken wil bemoeien. Of een geforceerde overname in gang wil zetten.

Afgelopen week overkwam het de Britse beursgenoteerde beursorganisatie LSE, die al twee jaar de inzet is van diverse vrijages van buitenlandse beurzen. En de koers blijft maar oplopen. De Amerikaanse schermenbeurs Nasdaq, die eerder een bod zag mislukken, kocht opeens bijna 15 procent van de LSE-aandelen. Nasdaq kocht het pakket van twee vermogensbeheerders.

Hét grote voordeel voor de verkopers is dat zij hun pakket in één keer kunnen overdoen, zonder de koers van de aandelen onder druk te zetten als zij hun effecten stukje bij beetje via de beurs zouden afstoten.

De kans op Nederlandse balletje-balletjespelletjes is de afgelopen tijd rap toegenomen. Bij menig kleine of middelgrote beursgenoteerde onderneming beheersen steeds weer dezelfde partijen het aandelenkapitaal. Beleggingsfondsen als Delta Deelnemingen en Orange Fund, particuliere investeerders als Jan Zeeman en Aat van Herk, vermogensbeheerders als Frederik van Beuningen. Je kunt hen maar beter te vriend houden. Als zij echt boos worden kunnen zij zo hun pakketten verkopen en is opeens 35 of 40 procent van de aandelen in handen van een ander.

Maar de echte bedreiging komt, natuurlijk, van de Britse en Amerikaanse vermogensbeheerders, die hier grote aandelenbelangen hebben opgebouwd. Bel drie Amerikanen en je hebt bijna 30 procent van Akzo Nobel. Bel een Amerikaan, een Zwitser en twee Britten en je hebt bijna 20 procent van Royal Dutch Shell. Bel één Amerikaan in Memphis en je hebt ruim 5 procent van Philips.

Informatieleverancier VNU kan erover mee praten. Eerst blokkeerden de Angelsaksische grote beleggers een miljardenovername, nu muiten ze ook tegen de verkoop van het bedrijf.

Afgelopen week blokkeerden aandeelhouders ook een deel van de bescherming die KPN in het leven kan roepen als de directie van het concern zich bedreigd voelt door een onwelgevallige opkoper. Juist telefoonbedrijven zijn tegenwoordig de favoriet van opkopers. En juist KPN geldt als een bedrijf met een ideaal aandeelhoudersplaatje voor dat doel: een Amerikaans-Europees beleggersduo bezit een kwart van het KPN-kapitaal.

    • Menno Tamminga