In Nepal zwiept de bamboestok

De Nepalese Orde van Advocaten voegde zich gisteren bij het massale protest tegen de koning.

Soldaten treden hard op. 'Het leger is losgeslagen.'

Nepalese politie-agenten met bamboestokken staan op wacht in Kathmandu. Foto AFP Nepalese police officials stand guard during a protest at Gongabu in Kathmandu, 13 April 2006. Hundreds of protestors took to streets, as Nepalese awaited a broadcast by monarch to see if he would reach out to his opponents. In a sign of an easing of a crackdown by authorities, the government ended a night curfew it imposed the previous week as part of a bid to thwart protests against KingGyanendra's rule and restored mobile telephone services. AFP PHOTO/ MANAN VATSYAYANA AFP

Madhav Banskota zwengelt eerst een discussie aan: gaan we slogans roepen of blijven we stil tijdens de demonstratie? De vraag van de secretaris-generaal van de Nepalese Orde van Advocaten blijft onbeantwoord. Zijn honderden collega's zijn al onder luid geschreeuw de straat op gestroomd.

De advocaten trotseren het verbod van koning Gyanendra om te demonstreren in het centrum van de Nepalese hoofdstad Kathmandu. Op de achtste achtereenvolgende dag van demonstraties eisen ze een einde aan het bewind van de koning, die op 1 februari vorig jaar een coup pleegde. Sinds Gyanendra's machtsovername is de vrijheid van meningsuiting aan banden gelegd, krimpt de economie met de dag en treedt het leger snoeihard op tegen iedereen die het bewind bekritiseert. Door het hele land wordt gestaakt en geprotesteerd. Zelfs werknemers van de Centrale Bank, van staatsbanken en het nationale telecombedrijf hebben hun werk neergelegd ondanks dreigementen van hun werkgever, de overheid.

Buiten de poort van het kantoor van de advocaten staat de oproerpolitie klaar om de advocaten tegen te houden. De deuren met getraliede ramen van de politiebusjes zwaaien open, agenten met bamboestokken en geweren springen naar buiten.

Er ontstaat een soort rugbyscrum. Omdat de advocaten vooralsnog in de meerderheid zijn, slagen de meesten erin de straat te bereiken, maar even later komen er van alle kanten militaire voertuigen aangereden, met hordes soldaten. Plotseling schieten ze traangas en rubberen kogels af. In paniek stuift de menigte uiteen. Bamboestokken zwiepen genadeloos neer op de demonstranten. In totaal worden 72 advocaten opgepakt, vier raken gewond door rubberen kogels.

Het harde optreden gaat niet voorbij aan het oog en de camera van de aanwezige mensenrechtenactivisten. Terwijl soldaten inslaan op arrestanten, leggen zij het geweld met camera's nadrukkelijk vast, totdat zij zelf het doelwit worden van de militairen. 'Jullie zijn allemaal terroristen', schreeuwen de soldaten.

'Wat de militairen deden is volledig in strijd met de grondwet', zegt Subodh Pyakurel, voorzitter van de Nepalese mensenrechtenorganisatie INSEC. 'Zelfs wij zijn niet meer veilig. Er is geen verbod op filmen, we verkeren niet in oorlog en er is geen noodtoestand uitgeroepen. Maar het leger is volledig losgeslagen. Waar gaat dit naar toe?'

Volgens mensenrechtenorganisaties zijn sinds de koninklijke coup meer dan 1.600 mensen verdwenen en worden geregeld kritische journalisten en politici gearresteerd. INSEC zag haar directeur net op tijd onderduiken voordat de politie hem kwam arresteren. 'Hij had zich in Europa negatief uitgelaten over de koning en zijn beleid. Tegenwoordig word je daarvoor gearresteerd. Dan is het vervolgens maar afwachten of je vrijgelaten wordt en zo ja, wanneer', aldus Pyakurel.

Mensenrechtenorganisatie INSEC: www.inseconline.org

    • Philip de Wit