Turks seculier systeem wordt bedreigd

Turkije wordt geconfronteerd met een groeiende dreiging van de zijde van moslimfundamentalisten die zijn seculiere systeem willen vernietigen. Dat heeft de Turkse president gisteren gezegd.

Religieus fundamentalisme heeft alarmerende proporties aangenomen', zei president Ahmet Necdet Sezer in een toespraak tot legerofficieren. 'Turkijes enige waarborg tegen deze dreiging is de seculiere orde.' De machtige Turkse strijdkrachten worden traditioneel beschouwd als waakhond van het secularisme. In 1997 zorgde het leger er in een stille coup voor dat de de fundamentalistische premier Erbakan naar huis werd gestuurd.

'Religieuze reactionairen proberen de politiek, het onderwijs en de staat te infiltreren. Ze proberen systematisch om de waarden van de republiek te ondermijnen, boven alles nationalisme en secularisme, die door het grootste deel van onze maatschappij worden omarmd', verklaarde Sezer.

President Sezer, eerder president van het constitutionele hof, is een fervent voorvechter van het seculiere systeem dat door de Turkse vader des vaderlands, Atatürk, is ingevoerd. Hij staat daarom argwanend tegenover de nu regerende Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij (AK-partij) die zich conservatief noemt maar wel wortelt in het moslimfundamentalisme. De AK-partij ontkent dat zij religieuze oogmerken heeft en onderstreept dat zij zich gebonden voelt aan het seculiere systeem.

Sezer, die gisteren in zijn toespraak geen melding maakte van de AK-partij, heeft zich niet eerder zo hard uitgelaten. Wel heeft hij verscheidene malen door het parlement aangenomen wetten met een veto getroffen die zijns inziens het seculiere systeem ondergraven. Vorige maand weigerde hij nog de kandidaat van de regering voor het gouverneurschap van de Centrale Bank te benoemen, naar wordt aangenomen omdat hij deze te 'islamitisch' vond.

De uitspraak van de Turkse president kwam enkele dagen na een beschuldiging van de hoofdaanklager aan het Opperste hof van beroep, Nuri Ok, dat de regering voor eigen politieke doeleinden probeert de rechterlijke macht te beïnvloeden. Verder wordt er in Ankara gespeculeerd dat premier Erdogan Sezer als president zou willen opvolgen wanneer diens ambtstermijn in 2007 afloopt, zodat het afgelopen zou zijn met veto's van religieus geïnspireerde maatregelen.