Alles om de tien meter

Cyclomedia uit Waardenburg brengt met cyclorama's, panoramafoto's van 360 graden, Nederland in kaart. De toepassingen lijken ongelimiteerd. Het bedrijfje groeit hard.

Geen passant in de Jisperveldstraat in Amsterdam-Noord die op deze middag niet even de mond laat openzakken bij het zien van de grijsoranje Opel Corsa. En het ís ook een vreemd gezicht: het autootje rijdt tien meter en staat dan stil. Een futuristisch ogende camera op het dak maakt tweemaal een draaiende beweging van 180 graden, van recht naar voren naar recht achteruit. De Corsa trekt op en stopt met precieze intervallen van tien meter in de verder non-descripte straat. 'Vooral kinderen en oude mensen vragen vaak wat ik aan het doen ben', zegt chauffeur Osman Cosar (31), 'En agenten. Die zijn erg nieuwsgierig. Sinds ik in januari met deze klus ben begonnen, ben ik al vijf keer aangehouden.'

Cosars Corsa en nog 26 van de autootjes die de onderneming Cyclomedia heeft rondrijden, brengen met de speciale dakcamera de hele Nederlandse bebouwde kom in kaart. Iedere straat, van Cadzand tot Termunterzijl, en van Den Helder tot Vaals. En alles om de tien meter.

Cosar kijkt op een beeldscherm van een computer op de bijrijdersstoel, waarop een digitale kaart van Amsterdam-Noord te zien is. Bovenin het scherm geven twee fish eye-beelden van de omgeving weer wat de laatste foto's zijn geweest. Samengevoegd brengen ze de complete omgeving in beeld. 'Zo, en dat was de 643ste cyclorama van vandaag. Hij was goed.' En we schuiven weer tien meter op.

Het idee dat de camera wel te maken zal hebben met een autonavigatiesysteem, is niet zo vreemd, antwoordt Paul Bosman op de vraag van de bezoeker. Hij is algemeen directeur van Cyclomedia, gevestigd in Waardenburg. 'Toch is dat idee een grote misvatting.' Om te laten zien wat dan wel al die toepassingen van deze cyclorama's zijn, slaat Bosman een laptop open. Op het beeldscherm roept hij een willekeurige straat in Rotterdam op, met winkels aan de ene zijde en een flat met acht verdiepingen aan de overkant. Met de pijltjestoets is de straat vanuit alle windrichtingen te bekijken. Die foto komt uit een fotobank die draadloos kan worden geraadpleegd. De apparatuur en onderliggende computerprogrammatuur die dit mogelijk maken, is deels afkomstig van de Technische Universiteit Delft, vooral van de faculteit Geodesie, tevens leverancier van personeel.

Bosman: 'Stel nu, je bent van de brandweer en je krijgt een alarm binnen. Er is rookontwikkeling gemeld ergens op een zesde verdieping. Dan kun je hiermee op de kazerne de situatie verkennen. Zo kun je al zien waar de brandkranen zitten. En via de gemeentelijke basisadministratie, GBA, kun je al opzoeken dat op die verdieping een gehandicapte man woont die je er met de ladderwagen uit moet halen. Waar je die wagen op de stoep moet neerzetten, kom je ook in de databank tegen.'

Bosman is een spraakwaterval van diensten, diensten die zijn gebaseerd op de producten die uit de gedigitaliseerde fotobank zijn te halen. 'Doordat er een overlay [extra kaartinformatie, red.] mogelijk is van gasleidingen, telefoonkabels en andere voor het blote oog verborgen infrastructuur, is ook direct zichtbaar waar grondwerkers op moeten letten. En daarvoor is niet eens een laptop nodig, de server met cyclorama's en overlays is ook op het scherm van een umts-telefoon te raadplegen.'

Veel gemeentes maken volgens Bosman al gebruik van de cyclorama's, net als verzekeringsmaatschappijen. Bosman: 'Taxaties zijn zonder bezoek [aan de klant] makkelijker en goedkoper te maken.' En dat geldt ook voor de weg- en waterbouwsector. 'Als ergens een viaduct moet worden vernieuwd, schrijf je een tender uit. Daar schrijven zich dan twintig aannemers op in en die sturen allemaal mannetjes langs. Soms moet dat viaduct daarvoor zelfs worden afgesloten. Maar aan de hand van onze informatie kunnen al veel van die aannemers zeggen of ze geïnteresseerd zijn of niet. Ook dat spaart geld.'

Bosmans voorbeelden zijn meer dan marketingpraatjes, Cyclomedia groeit hard. Vorig jaar werkten bij de onderneming, die vanaf de oprichting vijftien jaar geleden is gefinancierd door de Vughtse ondernemer Leo Geeris, nog 24 mensen, begin volgend jaar moet het personeelsbestand zijn vertienvoudigd. Om al die mensen te herbergen wordt ook een nieuw kantoorpand gebouwd.

Politie- en veiligheidsdiensten hebben grote belangstelling voor Cyclomedia. Volgens Wim Smith van het bedrijf, die nieuwe toepassingen moet 'vermarkten' op het gebied van defensie en veiligheid, wordt het tijd dat politie, brandweer en rampenbestrijders maar bijvoorbeeld ook contraterreureenheden over een gestandaardiseerd planningssysteem beschikken, gebaseerd op de cyclorama's en de onderliggende databanken.

De cyclorama's zijn met behulp van computersimulaties ook om te bouwen tot driedimensionale maquettes. Defensie heeft intussen belangstelling getoond voor 3D-opnames die kunnen worden gebruikt voor simulaties. Het oefendorp Marnehuizen van defensie in Groningen is gedeeltelijk in kaart gebracht, waardoor operaties op de computer makkelijker zijn voor te bereiden én eenvoudig achteraf is te zien wie wat fout heeft gedaan. Smith: 'En dat kan in beginsel met iedere stad. Dat kan handig zijn omdat het nu eenmaal lastig is om echt tanks door de straten van, zeg, Den Haag te laten rijden.'

En er is nog een voor de hand liggende toepassing: de Nederlandse troepen in Irak en Afghanistan bijvoorbeeld, zouden ongetwijfeld gebruik kunnen maken van een driedimensionale weergave van het verstedelijkte gebied. Natuurlijk is het niet goed mogelijk om een opzichtige Corsa om de tien meter stoppend door de sloppen van Tarin Kwot te sturen, maar de ontwikkeling van een camerasysteem dat vanaf een rijdend pantservoertuig functioneert, lijkt geen onoverkomelijke technische horde voor Cyclomedia.

Terug naar de Jisperveldstraat. Osman Cosar is zeventien cyclorama's opgeschoven en moet een volgende straat uitkiezen. 'Ik maak gemiddeld ongeveer duizend opnames per dag.' Dan vouwt hij een ouderwetse, papieren plattegrond open en pakt een fluorescerende viltstift. 'Als ik een straat heb gedaan, dan kleur ik hem altijd op de kaart in.' High-tech lijkt ook niet alles. Amsterdam-Noord is al bijna helemaal felgeel gekleurd.