Vechten om kijkers in de vooravond

De Nederlandse tv-zenders strijden om kijkers tussen zes en acht uur 's avonds.

RTL Boulevard en De wereld draait door doen wat Talpa met NSE niet lukte.

'Degenen die naar ons keken, hartelijk dank. We wilden iets nieuws doen, maar het is niet gelukt.' Dat waren afgelopen vrijdag de laatste woorden van Beau van Erven Dorens in het programma NSE van Talpa. De formule van vrolijk aan elkaar gebabbelde weetjes uit het nieuws, de sport en het entertainment bleek, ondanks veel veranderingen in opzet, presentatie en tijdstip, niet te werken.

Volgens Bart de Vos van de NOS-dienst Kijk- en Luisteronderzoek (KLO) was NSE 'gedoemd te mislukken'. Hij wijt het sneuvelen van het paradepaardje van Talpa aan de rommeligheid in inhoud en vorm, de sterke concurrentie op dat tijdstip en het feit dat de nieuwe zender nog altijd niet een plaats in de top 10 op de afstandsbediening heeft veroverd.

Het tijdstip van de vooravond is voor iedere zender van levensbelang, want het fungeert, aldus De Vos, als 'lead-in' naar de latere avondprogrammering. Bovendien kun je als zender de kijker wijzen op wat er later te zien is. Omwille van deze 'kijkerbinding' is de tijd tussen zes en acht voor televisiemakers een 'vechtmarkt'. In de woorden van De Vos: 'Als je start met niks, wordt het lastig om later op de avond nog een publiek aan je te binden.'

De poging van Talpa, om zich met NSE als 'startmoment in deze markt te vechten', is dus jammerlijk mislukt.

De programma's op dit tijdstip die wél scoren zijn met name RTL Boulevard op RTL 4 en Shownieuws op SBS6. De vraag is of Talpa met Entertainment Live het juiste middel heeft ingezet tegenover het al vertrouwde roddel- en amusementsgeweld.

Bovendien heeft de Publieke Omroep met De wereld draait door een ijzersterke troef in handen. Dit enigszins moeizaam begonnen programma heeft inmiddels een grote groep kijkers aan zich gebonden voor wie het informatiegehalte op de overige zenders net te licht is.

Het volgend seizoen wordt De wereld draait door geprogrammeerd op half acht, dezelfde tijd waarop Shownieuws en Entertainment Live beginnen. Volgens Bart de Vos is dit tijdstip het 'schakelmoment' bij uitstek waarop de kijker moet worden gewonnen. Met de 150 duizend kijkers die NSE gemiddeld trok, deed Talpa er verstandig aan dit slagveld te verlaten.

Volgens Wim ter Laak, programmadirecteur van RTL4, is de vooravond behalve uit concurrentieoverwegingen ook door het leefpatroon van de kijker lastig te programmeren: 'Mensen komen thuis, moeten eten koken en de kinderen naar bed brengen. Dus moet je op dat tijdstip programma's brengen waar je gemakkelijk iets anders bij kan doen.' Waren het vroeger puzzelprogramma's als Lingo, Prijzenslag, Rad van Fortuin en Lucky Letters waarbij de aardappels werden geschild, tegenwoordig zijn dat luchtig verpakte wetenswaardigheden. Maar niets is zo grillig als de televisiemode; misschien is morgen de huidige 'infotainmenttrend' alweer achterhaald.

Ter Laak prijst RTL Boulevard behalve als 'stabiele performer' ook als goede 'publieksvasthouder' voor de latere tijdstippen: 'Je probeert een instroom te creëren naar je prime-time-programmering. Dat lukt, blijkt uit de kijkcijfers. Via Editie NL, RTL Boulevard, RTL Nieuws en Goede Tijden Slechte Tijden bouwen we van een kleine miljoen naar twee miljoen kijkers. Het is een enorme puzzel om een vooravond goed in elkaar te laten vallen. En je hebt niet alles in de hand: naarmate het langer licht blijft, zetten de mensen de tv nu eenmaal later aan.'

Waaraan wijt de door de wol geverfde Ter Laak het floppen van NSE? 'Het was een rare combinatie van niet met elkaar matchende en op zichzelf niet originele onderdelen. Als je dan ook nog voortdurend van tijdstip, presentatoren en deskundigen verandert, raakt de kijker het spoor helemaal bijster. Wil je in deze volle markt scoren, dan moet je er echt iets nieuws aan toevoegen.'

    • Tom Rooduijn