Prijs voor literair debuut verdwijnt

De Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizenprijs voor debutanten is opgeheven. Dit heeft secretaris Martin Mooij van de Marten Toonder Stichting vanmorgen desgevraagd bevestigd.

De prijs voor literaire prozadebuten is sinds 1985 uitgereikt, met onderbreking van enige jaren. Tot de winnaars behoren de schrijvers Abdelkar Benali met Bruiloft aan zee (1996) en de onlangs overleden Henk van Woerden met Moenie kyk nie (1993). De naar nu blijkt laatste winnaar is Anton Valens met Meester in de hygiëne (2004).

Het einde van de debutantenprijs hangt samen met het overlijden, vorig jaar, van de striptekenaar Marten Toonder, die het prijzengeld jarenlang voor zijn rekening nam. “De erven-Toonder wilden er een tweejaarlijkse prijs van maken, maar dat is bij een debutantenprijs ondoenlijk. De juryleden moeten dan 70, 80 boeken lezen, en wie wil dat tegen een geringe vergoeding?“ zegt Mooij van de Marten Toonder Stichting. Het Rotterdamse festival Passionate wilde de prijs wel overnemen, maar alleen als deze jaarlijks zou worden toegekend. Mooij: “Dan zou de uitreiking in hun programma passen. Met een frequentie van eens in de twee jaar kon dat niet.“

De debutantenprijs was begin jaren tachtig een initiatief van uitgever Geertjan Lubberhuizen en Marten Toonder. “Bij hun gesprek daarover was ik aanwezig. Lubberhuizen zei dat hij zo'n prijs wilde, Toonder zei dat hij het wel wilde betalen“, vertelt Mooij. Het prijzengeld bedroeg 10.000 gulden (4.500 euro). “Dat was toen even veel als de P.C. Hooftprijs, dat was de grap“, zegt Mooij. Toonder stortte een bedrag bij De Nederlandsche Bank, zodat van de rentebaten het prijzengeld kon worden voldaan.

De prijs werd in 1985 voor het eerst uitgereikt, aan Hermine de Graaf voor Een kaart, niet het gebied. De prijs was vernoemd naar Lubberhuizen, die net was overleden. Na 1997 stokte de uitreiking. “Het geld was op“, zegt Mooij. Pas in 2001 kon de prijs weer worden uitgereikt, dankzij een jaarlijkse bijdrage van Toonder van 5.000 euro. Zijn kleinkinderen wilden voortaan elke twee jaar 7.500 euro betalen. Zij waren vanmorgen niet bereikbaar voor commentaar.

    • Karel Berkhout