Militair berispt voor uitspraken over rol Erik O.

De hoogste militair van Nederland, commandant der strijdkrachten generaal Dick Berlijn, heeft generaal-majoor Patrick Cammaert berispt voor diens uitlatingen in een uitzending gisteravond van televisieprogramma Netwerk. Cammaert vertelt daarin over een staatsgeheime operatie in 1997 in Bosnië, waarbij Erik O., de marinier die werd vervolgd na een dodelijk schietincident in Irak, betrokken was.

“Cammaert had niet over deze geheime operatie mogen praten en dat heeft Berlijn hem in een telefoongesprek laten weten“, aldus een woordvoerder van Defensie. “Generaal Cammaert werkt voor de Verenigde Naties, maar hij draagt een Nederlands uniform.“

Cammaert vertelt in Netwerk over een operatie van de Bijzondere Bijstands Eenheid (BBE) in december 1997 waarbij Erik O. betrokken was. Volgens de Koninklijke Marechaussee zou hij zich daar “laagdrempelig met geweld hebben getoond“. Het NOS-Journaal en het ANP berichtten daar in de zomer van 2004 over. Maar na een kort geding tussen Defensie en de NOS werden geen details gemeld. De staatsveiligheid zou in het geding zijn, evenals de veiligheid van betrokken militairen.

Cammaert, generaal-majoor van het Korps der Mariniers, gaf gisteren wel details over de geheime operatie, Amber Star. In opdracht van de toenmalige minister van Defensie Joris Voorhoeve werden in december 1997 in Bosnië Vlatko Kupreskic en Anto Furundzija opgepakt door Nederlandse militairen. De twee Bosnische Kroaten werden door het Joegoslavië-tribunaal verdacht van oorlogsmisdaden.

Cammaert vertelt in Netwerk dat Kupreskic vuurde op Erik O., die als eerste van de groep mariniers het huis binnendrong. O. werd geraakt op de kolf van zijn wapen en schakelde met enkele pistoolschoten Kupreskic uit. Die raakte daarbij zwaargewond. Cammaert: “Het slachtoffer had een slagaderlijke bloeding en Erik O. heeft hem toen de eerste hulp geboden. Dat was levensreddende hulp.“ Kupreskic heeft dat bevestigd tegenover Netwerk. O. kreeg later voor zijn actie een onderscheiding, het Kruis van Verdienste in Zilver.

Voorhoeve zei in Netwerk dat O. zich tijdens de operatie “een held“ had getoond. “Als hij niet geschoten had, was hij dood geweest, waren er mede-mariniers gesneuveld en was de actie waarschijnlijk mislukt. Hij heeft in die actie echt zijn leven op het spel gezet“, aldus Voorhoeve.

Cammaert stelt dat de suggestie van laagdrempeligheid met geweld “absolute nonsens“ was. De vermeende laagdrempeligheid werd door de marechaussee aangehaald toen O. eind december 2003 ervan verdacht werd dat hij een Irakees had doodgeschoten. Cammaert vindt dat het Openbaar Ministerie en de marechaussee daarvoor alsnog excuses moeten aanbieden. Erik O. werd ook in hoger beroep vrijgesproken.