Gemondialiseerde klassenstrijd

NEW YORK. Dit is het begin van een nieuwe Civil Rights Movement, een beweging voor gelijke burgerrechten. Dat is op het ogenblik een gangbare mening in kringen van commentatoren en andere deskundigen. Honderdduizenden illegale immigranten van Latijns-Amerikaanse afkomst zijn de afgelopen weken de straat opgegaan om te demonstreren voor het toekennen van de Amerikaanse nationaliteit. Volgens de beste schattingen wonen nu tussen de 11 en 12 miljoen illegale hispanics in de Verenigde Staten, van wie 7,2 miljoen een baan hebben, hoofdzakelijk van lagere orde. Ze doen het werk waarvoor de Amerikanen “de neus optrekken“, zoals schoonmaker, in de bouw, of bij de oogst van sla en broccoli - wat in Nederland de aspergestekers zijn - en de rest is werkloos.

De massale opkomst heeft iedereen volstrekt verrast. Maar een nieuwe Civil Rights Movement? Dan in ieder geval heel anders dan de vorige, die de gelijkberechtiging van de zwarte bevolking, de Afro-Amerikanen tot doel had. Een halve eeuw geleden waren in de zuidelijke staten de gekleurden nog verplicht in de bus achterin te zitten, ze hadden aparte wc's en een “eigen' afdeling aan de luncheon counters. Er was een organisatie, de National Association for the Advancement of Colored People , die met een gematigd beleid probeerde daarin verandering te brengen. Dat mislukte. En zoals het altijd gaat in de politiek: wie het gesprek met de gematigden weigert, krijgt de extremen ervoor terug. Dat was in dit geval onder andere CORE, het Congress of Racial Equality. CORE organiseerde de sit-ins waarbij de rassenscheiding metterdaad werd doorbroken. Martin Luther King werd de leider van de beweging voor gelijkheid. Het heeft lang geduurd en er is bloed gevloeid voordat het doel officieel was bereikt.

De hispanics zijn geen slachtoffer van rassendiscriminatie, evenmin als de Chinezen, de Pakistanen, de Koreanen of de Russen. In de Oekraïense wijk van New York is cyrillisch schrift gebruikelijk, in Chinatown zijn meer Chinese karakters dan Europese opschriften. De gemeente had destijds de telefooncellen daar zelfs van een pagode-achtig dakje voorzien. Die bezienswaardigheid is met de komst van de mobieltjes verdwenen. Nu komt steeds meer van deze apparatuur uit China.

Het probleem van de illegale hispanics is economisch. Iedere dag komen er honderden de grens met Mexico over. Ze stelen de werkgelegenheid van de Amerikaanse burgers, zeggen de tegenstanders. Ze drukken de lonen. Ze verdrijven de Afro-Amerikanen die nog altijd nederig werk doen, uit hun broodwinning, ze dragen bij tot de oneigenlijk grote winsten van de concerns, en tot de enorme beloningen van degenen die daar aan het hoofd staan. Ze bevorderen de terugkeer van vroeg-kapitalistische verhoudingen. Daarom: radicale beperkingen aan de immigratie, strenge maatregelen. Bouw een muur aan de grens.

Het probleem van de illegale hispanics is politiek. Bij de vorige verkiezingen heeft een verrassend groot aantal van hen Republikeins gestemd. Op de massabijeenkomst in Manhattan werd de menigte toegesproken door Charles Schummer, Democratisch Senator, en Hillary Clinton, die in 2008 misschien een poging zal doen de Democratische kandidaat voor het presidentschap te worden. Schummer zei dat New York zijn grootsheid aan de immigranten te danken heeft. Mevrouw Clinton: “Your faces are the faces of America.“

De directeur van de Immigratie Coalitie verklaarde dat de menigte onscheidbaar, ondeelbaar was en niet uit Amerika verwijderd kon worden. Deze functonaris heet Tsjoeng-Wha Hong. Een rabbi zwaaide met een matze. Er waren veel kinderen met Amerikaanse en Mexicaanse vlaggen.

De politieke discussie is verward. Rechts, dat de immigratie krachtig wil beperken, bedient zich daarbij ook van linkse argumenten. Links, dat zoveel mogelijk wil legaliseren, doet daarbij een beroep op het unverfroren patriottisme, de onbeperkte gastvrijheid die het land groot heeft gemaakt. Terwijl ik naar de menigte keek, vroeg ik me even af hoe het met mevrouw Verdonk en Taïda Pasic zou zijn.

Ieder land maakt er zijn eigen probleem van, maar het Westen in zijn geheel wordt belegerd door de immigratie. In de Middellandse Zee verdrinken Afrikanen op weg naar Italië of Spanje. De Spaanse regering heeft onlangs een bijna generaal pardon afgekondigd. In de banlieu van Parijs en andere grote steden staken onlangs boze Noord-Afrikaanse jongeren auto's in brand. Op weg naar Engeland zijn niet zo lang geleden tientallen Chinezen gestikt in een container. Bij de ingang van de Kanaaltunnel kamperen migranten in mensonterende omstandigheden. Duitsland heeft al jaren zijn eigen moeilijkheden met de Turken. In Amsterdam en Rotterdam dreigen getto's te ontstaan en integratie hoort tot de grote nationale vraagstukken. Overal in het Westen verschijnen nieuwe politici met de nieuwe reddende boodschap: sluit de grenzen!

Helpt het? Nee. Zolang veel mensen asperges willen eten en geld genoeg hebben om die lekkernij te betalen, zullen er aspergestekers uit verre landen komen en bereid zijn zich voor een habbekrats krom te werken om het gerecht op de borden te brengen. Al zou het Westen zich in zijn geheel achter een muur verschansen, ze blijven komen. Dat veroorzaakt overal bij ons het nieuwe, grote probleem waarvoor we geen oplossing hebben.

De nieuwe immigratie is een uitdrukking van de gemondialiseerde klassenstrijd. En hoe rijker we hier worden - wat we allemaal willen - hoe meer we ervan zullen merken. In dit stadium mogen we van geluk spreken dat het nog bij grote demonstraties is gebleven. In de tijd van Trotzki en Lenin ging het anders.

    • H.J.A. Hofland