'De natuur zit in mijn ziel'

Haar plaat Just another Diamond Day was een wonder van tijdloze schoonheid.

Nu, ruim 35 jaar later, heeft ze weer moed en inspiratie gevonden voor een comeback.

Emiliana Torrini: IJslandse folkzangeres met Italiaanse roots. Torrini (foto onder) debuteerde in 2000 met Love in the Time of Science. Adam Ilhan: Britse muzikant Adem Ilhan, voormalige bassist van Fridge. Debuut: Homesongs (2004). Devandra Banhart: Amerikaanse folkzanger.Debuteerde in 2002 met Oh me oh my... the way the day goes by the sun is setting dogs are dreaming lovesongs of the christmas spirit

De nieuwe Marianne Faithfull had ze moeten worden met haar pure, heldere stemgeluid en de onschuldige uitstraling van een beeldschoon hippiemeisje. Some things just stick in your mind heette het plaatje uit 1965, een wulps georkestreerd nummer dat door Mick Jagger en Keith Richards speciaal voor haar was geschreven.

Maar Vashti Bunyan knapte af op de ijdelheden van Londen in de swinging sixties. Met paard en huifkar vertrok ze naar de Schotse Hooglanden. 'Ik ben jaren rond blijven reizen.' Onderweg kwam Vashti in aanraking met de Amerikaanse muziekproducent Joe Boyd, die opgang maakte met de Britse folkrock van Fairport Convention, Incredible String Band en Nick Drake. Boyd herkende haar talent en lokte haar naar de studio. Het album Just Another Diamond Day werd een wonder van tijdloze schoonheid, ongerepte natuurpoëzie gezongen met de stem van een engel. Bij verschijning in 1970 werd de plaat nauwelijks opgemerkt, te meer omdat Vashti Bunyan weinig of niet optrad. Totdat het album meer dan dertig jaar later opnieuw verscheen en het werd verkozen tot één van de honderd mooiste platen ooit in Engeland gemaakt.

Via internet kwam Vashti Bunyan tot het inzicht dat ze nog niet vergeten was. 'Ik was jarenlang druk met het grootbrengen van mijn kinderen en dacht niet meer aan muziekmaken. Thuis hadden we tot voor kort geen computer, maar iemand toetste mijn naam in op Google en daar rolden zomaar honderden vermeldingen uit.' Bunyan bleek zonder het zelf te weten de heldin van een nieuwe 'freefolk'-beweging.

Al die nieuwe aandacht gaf Vashti Bunyan de moed en inspiratie om bijna 35 jaar na haar eerste album de opvolger op te nemen. Lookaftering werd opnieuw een juweel van aan de tijd ontsnapte puurheid. Oudgediende Robert Kirby, de vroegere arrangeur van Nick Drake die ook aan het Diamond Day-album had meegewerkt, bracht zijn trompet en hoorn mee naar de opnamesessies. Het weerzien was roerend, vertelt Vashti Bunyan. 'Robert Kirby maakte deel uit van de inner circle van Joe Boyd en The Incredible String Band waar ik ook korte tijd bij hoorde. Sinds de tragische dood van Nick Drake hadden we elkaar niet meer gesproken.'

De legendarische folkzanger Nick Drake stierf in 1974 op 26-jarige leeftijd aan een overdosis slaapmiddelen en antidepressiva. 'Ik kende Nick vaag en het was geen gemakkelijke jongen. Het moet onverdraaglijk voor hem geweest zijn, dat hij veel banalere artiesten beroemd zag worden terwijl hij zelf te verlegen was om de confrontatie met het publiek aan te kunnen. Niet iedere muzikant is per definitie ook een artíest, die zulke intens persoonlijke teksten met de juiste flair naar de mensen kan brengen. Ik herkende die angst in mezelf.'

In haar zigeunerdagen maakte Vashti Bunyan ooit een korte tournee door Nederland en België. ' Ik herinner me optredens in Vlissingen en Gent die doorslaggevend zijn gebleken in mijn levensloop. In Gent trof ik er de oude banjospeler Darryl Adams, die me op het hart drukte vooral door te gaan met muziekmaken. 'Verberg je niet voor het licht', waren zijn letterlijke woorden, 'deze liedjes moeten voor het nageslacht worden vastgelegd'. In de trein terug naar Londen schreef ik het nummer Diamond day. Iemand zei me dat ik Joe Boyd moest gaan opzoeken. Zonder die samenloop van omstandigheden was ik nu een anonieme huisvrouw geweest. Misschien net zo gelukkig, maar zonder tastbaar bewijs van de muziek waar ik trots op ben.'

Ze is nog steeds een ongemakkelijk performer, maar sinds kort staat ze weer op de planken. 'Nu ik de zestig ben gepasseerd moet ik niet kinderachtig meer doen. Optreden is nog altijd eng maar ik ben oud en wijs genoeg om te weten dat er geen andere manier is om een publiek aan je te binden. Het voelt alsof mijn leven nu pas is begonnen.'

Het grote verschil met toen, vindt ze, is dat haar muziek nu voor honderd procent weerspiegelt wie ze is en wat ze wil uitdrukken. 'Tijdens de opname van Just Another Diamond Day had ik vaak het gevoel dat de producer en de muzikanten er met de arrangementen vandoor gingen. Bij de songs van Lookaftering wist ik voordat we de studio in gingen al precies hoe ze moesten klinken en met welke instrumenten ze ingevuld zouden gaan worden. Devendra Banhart op gitaar en Joanna Newsom die haar tijd opofferde om haar harpspel aan mij te lenen, voelden dat perfect aan.'

Haar inspiratie komt uit dezelfde bron als die van toen, zegt Vashti. 'Muziek was een deel van mijn leven dat zich achter een deur bevond die ik achter mezelf had dichtgetrokken. Toen ik de deur weer opendeed, was alles er nog precies zoals ik het had achtergelaten. Er moest alleen even een stofdoek overheen. Toen ik nieuwe songs begon te schrijven, dacht ik dat ze automatisch minder verwijzingen zouden bevatten naar de natuur, het weer, de elementen. Per slot van rekening reisde ik indertijd onder de grote blote hemel door het land en woon ik nu alweer twaalf jaar tussen het beton in de stad. Maar het buitenleven heeft zich genesteld in mijn ziel. Een tekst als Against the sky met al zijn verwijzingen naar het weer en het landschap had ik nooit kunnen schrijven als ik in de sixties in Londen was blijven hangen.'

Vashti Bunyan staat 15 april in de Rotterdamse Schouwburg tijdens Motel Mozaïque.

    • Jan Vollaard