Volkse pragmaticus

Hij is niet hip en niet academisch geschoold. Zijn zinnen zijn helder, maar zelden briljant. Hij draagt nette pakken, maar die verraden nooit de nieuwste mode. De wereld van Kurt Beck is de wereld van de wijnkoninginnen, niet de wereld van de iPod-nano. Sinds gisterochtend ligt de toekomst van de SPD in zijn handen.

Kurt Beck Foto AFP Kurt Beck, Premier of the western federal state of Rhineland-Palatinate and vice-chairman of Germany's Social Democrats, gives a press conference 10 April 2006 in Berlin. Beck will replace the party's leader Matthias Platzeck, who resigned from his post citing health reasons. Platzeck took office just five months ago, but had treatment in hospital recently for sudden hearing loss that was believed to be stress-related. AFP PHOTO DDP/MICHAEL KAPPELER GERMANY OUT AFP

Beck is verknocht aan zijn geboortegrond. Hij woont al 57 jaar in het dorpje Steinfeld in de Palts. Hij is het prototype van de regionale politicus. Altijd present om het carnaval in te luiden en wijn te proeven. Hij is vergroeid met zijn regio, maar Beck is geen provincie-ei. Hij is al ruim elf jaar minister-president in deelstaat Rijnland-Palts. Vorige maand won hij glansrijk regionale verkiezingen. Nu regeert de SPD in Mainz met absolute meerderheid. Rijnland-Palts, daar heerste ooit CDU-legende Helmut Kohl.

Gisteren werd Beck voorzitter van de SPD. Onvoorzien, onverwachts en onvoorbereid. Matthias Platzeck moest al na 146 dagen het voorzittersschap om gezondheidsredenen opgeven. De keus voor Beck is logisch: hij was al plaatsvervangend voorzitter. Hij is bovendien een van de weinige SPD'ers die kan bogen op een recente verkiezingszege. En: de SPD had eigenlijk niemand anders.

De partijvoorzitter, de officiële verkiezing is pas in mei, is tevens de officieuze kanselierskandidaat. Als Beck wil wordt hij straks uitdager van kanselier Angela Merkel. Verkiezingen zijn weliswaar niet aan de orde, maar ook voor de kanselierskwestie geldt: de SPD heeft geen andere kandidaat.

Voor de ideologische koers is de machtswisseling niet relevant. Beck is, net als Platzeck, pragmatisch en gericht op het compromis. Platzeck regeert in Brandenburg met de CDU, Beck regeerde jarenlang met de liberalen. Ook Beck is ervan overtuigd dat de dure verzorgingsstaat hervormd moet worden.

Toch zal er voor de partij een en ander veranderen. Beck heeft in drie decennia een eigen machtsbasis opgebouwd en is daardoor beter dan Platzeck in staat de partij zijn wil op te leggen. In Berlijn gaat men er bovendien vanuit dat Beck een prominentere rol zal spelen in het permanente onderhandelingsproces met coalitiepartner CDU. En misschien, hopen sociaal-democraten, zal de “volkse' Beck erin slagen voormalige SPD-kiezers uit de lagere middenklasse terug te winnen.

    • Michel Kerres