Plantengroei reageert niet op extra CO 2

Het aardse plantendek zal de snelle stijging van de atmosferische CO2-concentratie niet noemenswaardig afremmen. De hoop dat een stijgende CO2-concentratie de groei van planten en bomen zozeer versterkt dat die meer koolstof gaan vastleggen, is vervlogen.

De versterking van plantengroei door een hoge CO2-concentratie, bekend van Westlandse groentenkassen, treedt in de natuur niet op omdat de mineralenvoorziening tekort schiet. Dit blijkt uit een “meta-analyse' van een overwegend Nederlandse onderzoeksgroep die opereert vanuit de University of California Davis. Kees-Jan van Groenigen c.s. publiceren de resultaten deze week in de Proceedings of the National Academy of Sciences. In een meta-analyse worden de resultaten van een grote hoeveelheid, vaak sterk uiteenlopende, onderzoeken volgens voorgeschreven statistische regels gecombineerd. Daarbij verdwijnt veel nuance omdat gegevens “op één hoop“ worden gegooid.

De groep analyseerde resultaten van onderzoek naar het effect van een forse verhoging van de CO2-concentratie op het gehalte organisch materiaal in de bodem gedurende minstens één groeiseizoen. Het ging daarbij zowel om proeven met natuurlijke vegetaties als met gekweekte planten, in de open lucht en in kassen. In het bijzonder werd gelet op de hoeveelheid stikstof die de planten in het bestudeerde seizoen hadden ontvangen. Planten die evenveel stikstof bleven ontvangen (ook als “zure regen') leggen niet noemenswaardig meer koolstof vast. Er is geen verschil tussen natuurlijke of gekweekte gewassen. Wel nam soms de wortelmassa wat toe, maar kennelijk ten koste van organisch materiaal dat al in de grond aanwezig was. Pas als jaarlijks wordt bemest met tenminste dertig kilo stikstof per hectare, zoals in de landbouw, gaat het koolstofgehalte van de bodem oplopen.

Verontrustend is dat natuurlijke vegetaties niet in staat lijken het stikstoftekort aan te vullen via “stikstoffixatie'. Daarbij leggen allerlei bacteriën stikstof uit de lucht vast en stellen die beschikbaar aan planten. Lang is aangenomen dat toenemende CO2 -concentraties de stikstoffixatie vanzelf zou versterken.