Oude niersteenvergruizer veroorzaakt suikerziekte

Een oud type vergruizer voor nierstenen vergroot op de lange termijn de kans op diabetes en hoge bloeddruk. Dat blijkt uit een inventarisatie onder bijna zeshonderd patiënten in de Verenigde Staten.

Negentien jaar na het vergruizen leed 17 procent van de patiënten aan suikerziekte. Bij een vergelijkbare groep patiënten die met medicijnen voor hun stenen waren behandeld, was dat 6,6 procent. Hoge bloeddruk kwam in de “vergruizer-groep' twee keer zo vaak voor. De studie is gisteren digitaal gepubliceerd in het medische tijdschrift Journal of Urology.

Vergruizers zenden hoog-energetische geluidsgolven uit, die stenen in nier, blaas of urineleider uit elkaar doen trillen. Bekend is dat de golven schade aan omliggende weefsels kunnen aanrichten.

Opvallend was dat de patiënten die intensief of langdurig bestraald werden het vaakst suikerziekte kregen. De onderzoekers denken dat de geluidsgolven de insuline-producerende eilandjes van Langerhans in de alvleesklier beschadigd hebben. De medici vroegen hun oud-patiënten ook naar andere aandoeningen (zoals nierfalen of darmkanker), maar op die punten was er geen verschil.

Het in de VS onderzochte type is in Nederland enkele jaren in één ziekenhuis gebruikt. Uroloog dr. Ad Hendrikx uit het Eindhovense Catharina-ziekenhuis, voorzitter van een nationale werkgroep voor nier- en blaasstenen: “Sinds eind jaren tachtig kwamen er vriendelijker apparaten; mensen kunnen nu onder plaatselijke verdoving behandeld worden.“ Deze vergruizers produceren minder intense of meer gefocuste golven.

Een onzekerheid in de studie is dat de patiënten die destijds met de vergruizer behandeld waren, vaker te dik waren dan mensen die medicijnen kregen. Geprobeerd is om daarvoor te corrigeren.