Ik moet zaterdag naar oma. Maar wat doet de rest hier?

Nederlanders pakken vaker de auto in het weekend dan dat ze ermee naar hun werk gaan.

Daardoor zijn er vaker de files in het weekend, zo blijkt uit een SCP-rapport.

Deze automobilist is dit weekend even de weg op geweest. Naar famillie, het bos, het sportveld of de winkels. Foto Rien Zilvold woerden pompstation weekend file foto rien zilvold Zilvold, Rien

Nederlanders recreëren zich suf in het weekend. Dat bleek maar weer eens gistermiddag, na een middagje kletsen met automobilisten op pompstation Bijleveld, tussen Utrecht en Woerden. Waarom we híér praten over autorijden in het weekend? Omdat hier vlakbij, op knooppunt Oudenrijn, op eerste Pinksterdag, 1955, de eerste weekendfile stond: een historisch feit.

51 jaar later staan we steeds vaker in de file in het weekend, zo blijkt uit het rapport 'Op weg in de vrije tijd: context, kenmerken en dynamiek' van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat vandaag verschijnt. De belangrijkste conclusie: 'vrijetijdsmobiliteit' (uitstapjes in de vrije tijd) is in Nederland de grootste categorie verkeer. De dagelijkse doordeweekse spits wordt echter niet drukker door al dat vrijetijdsverkeer.

De automobilisten die gisteren kwamen tanken op Bijleveld zijn bijna allemaal het afgelopen weekend wel even de weg op geweest. Veel van hen gingen naar familie (schoonfamilie wordt vaak genoemd) en dat is met 40 procent ook de populairste vrijetijdsbestemming volgens het SCP.

De meeste ondervraagden op Bijleveld gingen het afgelopen weekend niet ver van huis met de auto. Ook daarmee volgden ze het SCP-rapport. 'Ik zit door de week al vaak genoeg op de weg, dus ik probeer het in het weekend wat te beperken, er zijn leukere dingen', vertolkt verlichtingsadviseur Huib Arends (47) de mening van velen.

Wat het meest genoemd werd als bestemming in het weekend? De meubelboulevard. Daar was bijvoorbeeld personeelsmanager Marianne Witlox (40) vorig weekend geweest. Hans Lankhaar, 52 jaar en interim-manager, pakte de auto om vanuit zijn woonplaats Veenendaal naar de megabioscoop in Ede te rijden.

Huib Arends ging naar het sportveld. Hij was 'taxichauffeur' voor zijn kinderen en hun teamgenootjes. Hij heeft drie auto's, waaronder een Saab cabrio voor in het weekend. 'Maar daar rij ik bijna nooit in. Ik ga liever op de fiets.'

Musicus Eric Schulp (46) reed afgelopen weekend in zijn rode 'lelijke eendje' naar het bos. Schulp vindt het heerlijk af en toe gewoon wat te toeren. Gewoon even snorren, met een kruissnelheid van rond de 90 kilometer per uur, zonder echte bestemming. 'Hij kan harder hoor', wijst hij naar zijn 2CV, 'maar bij 90 is het net een naaimachine, zo lekker loopt de motor dan.'

Toch zijn er bij pompstation Bijleveld ook genoeg mensen die niets moeten hebben van de vrijetijdsmobiliteit. Zoals Ernst Smit (38). Hij heeft het niet zo op die 'idioten' die in het weekend naar de megamalls gaan. 'Van die consumenten die moeten consumeren, anders gaan ze dood. Wij gaan liever naar de Lek, als anderen in de file staan op een mooie dag richting strand.' Ook vertegenwoordiger Albin Steinbach (25) heeft het niet zo op de woonboulevard, maar hij moet er nu wel heen, want hij heeft net een huis gekocht, zegt Steinbach.

Wat is het minpunt van het weekendrijden? De weekendfile. Ze ontstaan vaak door wegwerkzaamheden en ongelukken. 'Er is in het weekend altijd wel ergens een baantje afgezet door wegwerkzaamheden', zegt juridisch adviseur Peter Boot (33). Maar echt erg vinden de meesten dat niet. De files die ze doordeweeks voor de kiezen krijgen, zijn veel erger. Bovendien houden de meeste ondervraagden er al rekening mee. Zoals de collega's van Boot, Joost Linnebank (36) en Marcel Dost (38): ze gaan in het weekend bij voorkeur vroeg weg om de drukte op de weg te omzeilen.

Wat minder makkelijk te omzeilen in het weekend is de zondagsrijder, zo was de vrijwel algemeen gedeelde conclusie gisteren onder de automobilisten op Bijleveld. Het SCP heeft in zijn rapport geen aandacht voor het verschil in rijstijl tussen recreatieve automobilisten en forensen, maar de ondervraagden op Bijleveld hebben er vrijwel allemaal wel iets over te zeggen.

Vaakst gehoorde klacht: ze rijden zo langzaam. En ze blijven veel te lang op de linkerbaan rijden. 'Dat viel me zeker afgelopen weekend enorm op', zegt vertegenwoordiger Steinbach. 'Toen leek het daardoor veel drukker dan het volgens mij in werkelijkheid was.' Mevrouw Kars (32), accountmanager, zegt dat er door zondagrijders 'tuttig gereden wordt'. Ze zijn minder voorspelbaar, moeilijker in te schatten, zegt juridisch adviseur Dost.

Autohandelaar en taxichauffeur Gert-Jan Gordijn zegt dat zondagrijders 'inhalen als het eigenlijk niet kan'. En als ze een voorrangskruising naderen, dan kijken ze eerst heel lang wie er nu eigenlijk voorrang heeft. 'Daardoor stroomt het niet door.'

    • Japke-d. Bouma