Ik ben niet zo'n beller, zegt de oud-telefoniste

Wie: telefoniste Lous Heeneman.

Waarom: Ad Scheepbouwer, bestuursvoorzitter van KPN, opent morgen in het Museum voor Communicatie Den Haag de tentoonstelling 'We bellen! - 125 jaar telefonerend Nederland'.

Ze wilde zich eens opgeven voor Wedden dat...?, het populaire televisieprogramma waarin mensen weddenschappen konden afsluiten over een bijzondere vaardigheid die ze bezaten. Eén lettergreep, meer had Lous Heeneman (59) niet nodig om te weten wie ze aan de lijn heeft. Duizenden stemmen kan de vorig jaar gepensioneerde telefoniste herkennen. 'Nog voor mensen hun naam hebben genoemd, zeg ik ze al gedag. 'Hoe weet je nu dat ik het ben?' zeggen ze dan. Tja, een kwestie van luisteren, je vak verstaan.'

Meer dan veertig jaar geleden begon ze als telefoniste bij een inkoopcentrale. 'Op een drukke dag verwerkte ik vijftien telefoontjes. Als er gebeld werd, ging er een lampje branden. Daar stak ik een stekker bij. Met een andere stekker legde ik de gevraagde verbinding. Een hendel overhalen en dan maar wachten of er werd opgenomen.'

De laatste 24 jaar van haar loopbaan als telefoniste werkte ze bij de uitgever van deze krant. Met een groot toetsenbord verbond ze dagelijks honderden bellers met elkaar door. 'Ik moest toestelnummers uit mijn hoofd leren. Losse verkoop 3136, Steno 3351 - op zondagmiddag overhoorde mijn man me. Als ik terugkwam van vakantie was ik altijd bang dat ik de nummers niet meer wist.'

Het persoonlijk contact met de journalisten maakte het werk leuk. 'Jongens in oorlogsgebieden waren altijd blij als ze je aan de lijn kregen. Eindelijk contact met het thuisfront. Voor hen was ik een moederfiguur. Hoe is het weer daar? Alles goed met de kinderen? Je leefde met hen mee.'

Een paar jaar geleden kwam de computergestuurde telefooncentrale. Op slag waren alle nummers in haar hoofd nutteloos geworden. De eerste drie letters van iemands naam intikken was genoeg om te kunnen doorverbinden. 'Robotgedoe, ik vond het niet echt werk meer.'

Bellen doet de gepensioneerde telefoniste niet zo vaak: 'Ik ben niet zo'n beller.' En zeker niet met een mobiele telefoon. 'Al die bellende mensen op straat en in de metro, ik vind het irritant. Vroeger konden we toch ook zonder? Ik begrijp niet waar het goed voor is.'

Arjen Ribbens

Aanmelden? In afwachting van een wending in je leven? Laat het weten via whosnext@nrc.nl
    • Arjen Ribbens