Een tien voor Guus

Hij beschikte als middenvelder over een gave techniek, maar was te traag om de top te halen. Als trainer heeft Guus Hiddink deze makke ruimschoots gecompenseerd. In die hoedanigheid is hij van wereldklasse. Hiddink maakt niet alleen naam als voetbalcoach, maar ook als “exportproduct'. Met PSV werd hij dit weekend voor de derde keer in vier jaar landskampioen. Hij stuwde de club op in het internationale voetbal en wist de sportieve prestaties, het aanzien en de kaspositie ervan aanzienlijk te verbeteren. En wie weet droeg hij ook bij aan de renaissance van Philips, hoofdsponsor en naamgever van PSV, dat zich als elektronicaconcern hervonden lijkt te hebben en niet meer als reus op lemen voeten door het leven gaat.

Hiddink wordt de nieuwe bondscoach van Rusland, nu nog een zwalkende voetbalnatie. Op het wereldkampioenschap deze zomer in Duitsland staat hij voor Australië langs de lijn. In Zuid-Korea, dat hij tijdens het WK van 2002 naar de halve finale coachte, is hij een nationale held. Door zijn persoonlijkheid en internationale staat van dienst is Hiddink de beste ambassadeur die Nederland zich wensen kan. Deze Varssevelder, die door zijn vakmanschap, charme en vasthoudendheid de wereld veroverde, heeft een voorbeeldfunctie. Staten en naties hebben dat nodig op z'n tijd: helden die appelleren aan de gevoelens van het publiek. Hiddink is de exponent van Nederlandse trainerssuccessen in binnen- en buitenland. Als voetbal bij de nationale cultuur hoort - en waarom niet? - is hij een belangrijke cultuurdrager.

In de Achterhoek hebben ze ooit gecollecteerd om Guus Hiddink terug te kopen van PSV. Hij was aanvankelijk te duur, maar met de inzamelactie “Een tientje voor Guus' werd de regio bewerkt om de toen al populaire middenvelder weer een plaats in zijn oude elftal te bezorgen, De Graafschap. Zijn speelperiode bij PSV imponeerde niet, maar met De Graafschap promoveerde hij in 1981 naar de eredivisie. Zijn aandeel in dat succes was groot. Daarna begon een trainersloopbaan die hem van Doetinchem naar Eindhoven, Spanje, Turkije en verder voerde. Steeds waren er triomfen te vieren, die Hiddink doorgaans met een verademend relativeringsvermogen tot normale proporties terugbracht.

Nu gaat hij naar Rusland, een om verschillende redenen gewaagde stap. Het land heeft goede spelers, maar geen hecht nationaal team en een onevenwichtig voetbalbestuur. Daar valt nog iets te pionieren. Maar Hiddink stuit op weerstand: patriotten vinden dat Rusland door een Rus gecoacht moet worden. De voetballerij is er goeddeels in handen van het grote geld, met zijn eigen mores - of vooral het gebrek eraan. Zelfs voor Hiddink kan dit een gevaarlijk va-banque worden; de ultieme test, niet alleen voor zijn sportieve, maar ook voor z'n diplomatieke en communicatieve gaven.