Yudhoyono en Balkenende in een golfkarretje

Indonesië ontvangt premier Balkenende bijzonder hartelijk. Ter gelegenheid van het staatsbezoek wordt bekendgemaakt dat de visaverplichtingen worden versoepeld.

Trommels roffelen in de madrasah pembangunan, een islamitische middelbare school in Zuid-Jakarta. Een meisje in voorgeschreven lichaamsbedekkende kleding zingt heilige Arabische verzen. Maar haar lichaam maakt daarbij contrasterende bewegingen. Die horen meer bij de verleidelijke dangdut-muziek, die hier in Indonesië populair is. Hoofdgast minister-president Jan Peter Balkenende, die deze school afgelopen vrijdag bezoekt, maakt kennis met een van de veelzijdige verschijningsvormen van de islam.

Op terugreis van een vijfdaags bezoek aan Australië vorige week doet hij ook de Indonesische hoofdstad Jakarta aan. Hij volgt het spoor van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice en de Britse premier Tony Blair. Ook zij kwamen naar Indonesië, het land met het grootste aantal moslims in de wereld, met een oproep tot dialoog en vredig samenleven. Balkenende heeft hier 's ochtends gesproken met Din Syamsuddin, de voorman van Muhammadiyah, de kleinste van de twee islamitische massaorganisaties van Indonesië. En na het bezoek aan de school discussieert hij met studenten in het hooggewelfde auditorium van de nabijgelegen Universitas Islam Negeri (Islamitische Staatsuniversiteit). Zijn oproep tot respect en 'ontmoeting' tussen belijders van verschillende religies, leidt tot kritische vragen. Een studente wil weten of Balkenende ook euthanasie en homohuwelijk steunt. Balkenende legt uit dat hij als Kamerlid tegenstander was geweest van het 'same sex marriage'. Later complimenteert hij de studenten voor hun opbouwende en kritische geluiden.

Tijdens zijn bezoek aan Indonesië wordt Balkenende door lokale journalisten achtervolgd met vragen over een ruzie tussen Indonesië en Australië over een groep Papoea's die onlangs politiek asiel kreeg van de Australische regering. Het gaat hier om een gevoelige kwestie. Nieuw Guinea bleef in 1949 buiten de soevereiniteitsoverdracht aan het nieuwe Indonesië. Dat leidde aan het begin van de jaren zestig bijna tot oorlog tussen Nederland en Indonesië. In 1963 werd Nieuw Guinea de facto een Indonesische provincie. Tijdens het bezoek van Balkenende aan Australië ontstond in veel media het beeld dat de Nederlandse premier zou gaan bemiddelen in het huidige conflict tussen beide landen. Maar voor Balkenende ligt dat te gevoelig. Hij wil slechts overbrengen dat de Australische premier John Howard 'veel respect' heeft voor de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono.

En dat is wat hij zaterdag doet als hij op audiëntie gaat bij de president in het Istana Negeri, het staatspaleis dat voorheen het onderkomen was van de Nederlandse gouverneurs-generaal. De ontvangst door Yudhoyono van zijn Nederlandse gast is hartelijk. De altijd wat moeizame betrekkingen tussen beide landen zijn aanzienlijk opgeklaard nadat minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) vorig jaar namens Nederland na vijftig jaar de officiële onafhankelijkheidsdatum van 17 augustus 1945 erkende. Yudhoyono staat gereed als Balkenende aankomt bij de trappen aan de linkerzijde van het paleis. Beide mannen hebben elkaar vorig jaar al even ontmoet tijdens de klimaatconferentie in New York. Een uur later wordt duidelijk dat Indonesië heeft besloten om op korte termijn de visumverplichtingen te verlichten voor Nederlanders die naar Indonesië reizen. Zij kunnen binnenkort bij aankomst een visum krijgen. Nu moeten reizigers nog een visum halen bij de Indonesische ambassade. Balkenende noemt het besluit van Yudhoyono 'een doorbraak'. Tijdens een gezamenlijke persconferentie blijkt dat beide regeringsleiders een reeks afspraken hebben gemaakt. Zo zal Nederland 100 miljoen dollar doneren in een speciaal fonds voor de gebieden die vorig jaar zijn getroffen door de tsunami: Atjeh en het eiland Nias. Verder zal samenwerking op het gebied van contraterrorisme worden voortgezet door trainingen van politiefunctionarissen in een opleidingscentrum in Semarang. Maar ook op het gebied van onderwijs, cultuur, rechterlijke macht, handel en investeringen zijn nieuwe afspraken tot samenwerking gemaakt of oude afspraken hernieuwd.

Na afloop van de persconferentie rijden Yudhoyono en Balkenende samen in een golfkarretje door de paleistuin. Op weg naar een speciale lunch met de Nederlandse delegatie. De Indonesische president zit aan het stuur.

hoofdartikel: pagina 7

    • Frank Vermeulen