Uitvaart per webcam

Wie modern wil sterven regelt ver voor zijn dood een condoleanceregister op internet of zorgt voor een webcamverbinding tijdens de begrafenisplechtigheid.

Gerard Reve was nog geen twaalf uur dood of belangstellenden konden op de website condoleance.nl al reageren op zijn overlijden. 'Gerard, bedankt dat je er was', schrijft Henk Moleman. 'Je droeg bij aan wie ik ben geworden. Daar dank ik je voor uit de grond van mijn hart', schrijft Frans op de website www.nadertotreve.nl.

Condoleren en het bijwonen van begrafenissen of crematies vinden tegenwoordig niet alleen meer plaats in uitvaartcentra of op regenachtige begraafplaatsen. Wie modern wil sterven, regelt ver voor zijn dood een condoleanceregister op internet of zorgt voor een webcamverbinding tijdens de begrafenisplechtigheid. Zodat belangstellenden live via internet de plechtigheid kunnen bijwonen. En wie nog even terug wil kijken op de droevige gebeurtenis, kan een dvd bestellen met daarop beeld en geluid van de uitvaart. Via discreet opgestelde camera's kunnen begrafenissen voor eeuwig worden vastgelegd.

Ongeveer twee maanden geleden begon uitvaartbedrijf Dela met de multimediale uitvaart. Echt storm loopt het nog niet. Volgens Martin Kersbergen van Dela moeten mensen nog wennen aan het idee hun begrafenis of crematie te digitaliseren. 'Het blijkt toch een grote mentale stap te zijn', zegt Kersbergen. Na de eerste maand hadden zes mensen gebruik gemaakt van de dienst. Een dvd van de uitvaart kost eenmalig 70 euro. Kersbergen: 'De dvd is enkele minuten na de uitvaart al beschikbaar.' Dela biedt ook de mogelijkheid om een compilatiefilm samen te stellen met daarin filmbeelden van de overledene toen deze nog in leven was, afgewisseld met opnamen van de uitvaart.

Ook internet is na een overlijden een bekend toevluchtsoord geworden - zeker als het om een bekende Nederlander gaat. Rouwende fans of belangstellenden bezoeken massaal condoleancesites. 'Mensen hebben de behoefte om collectief te rouwen', zegt Peter van Schaik, eigenaar van onder meer uitvaart.nl en condoleance.nl. 'Kijk naar de dood van André Hazes. De Arena zat helemaal vol. Zo gaat dat ook op internet.'

Particulieren kunnen ook een digitaal register openen op internet. 'Mensen hebben niet zozeer de behoefte om nabestaanden zoals Rachel Hazes een hart onder de riem te steken. Nee, waar het om gaat is dat ze elkáár kunnen troosten', zegt Van Schaik.

Vooral bij grote gebeurtenissen, zoals de moord op Theo van Gogh, draaien de servers van condoleance.nl hard. Bijna 1,8 miljoen pageviews kon de site registreren na de dood van de cineast.

Volgens Van Schaik sluit de trend aan bij de nieuwe generatie webtoepassingen die 'web 2.0', ofwel the social web wordt genoemd. 'Internet wordt gebruikt om ervaringen met elkaar te delen. Dus ook verdriet of rouw.'

Desondanks gelooft de internetondernemer niet dat de trend van het bekijken van een uitvaart live via de webcam zal aanslaan. 'Het blijft toch je uitvaart via een postzegelformaat op je computerscherm.' Volgens Van Schaik blijven mensen naar de begrafenis gaan. 'Ook je oom uit de VS. Als hij van je houdt, zal hij écht niet alleen via een scherm naar je uitvaart gaan zitten kijken.'

Nabestaanden bezoeken na de uitvaart regelmatig het graf van de overledenen om te herdenken. Bij uitvaartverzekeraar Monuta hoef je daar de deur niet meer voor uit: op internet kan voor 60 euro per jaar een rouwplek worden ingericht. Voor dat bedrag kunnen 140 foto's, drie minuten film en drie minuten muziek op de site worden gezet.

Het is niet erg waarschijnlijk dat rouwdiensten over pakweg tien jaar massaal via webcams worden gevolgd. Nederlanders lopen niet bepaald warm voor de digitale uitvaart, bleek twee jaar geleden uit een onderzoek. 58 procent zegt het 'ongepast' te vinden om een uitvaart via internet te volgen. Van Schaik is positiever over de mogelijkheid om via een dvd de dienst nog eens in alle rust terug te zien. 'Al sinds de uitvinding van fotografie in de achttiende eeuw maken nabestaanden foto's van een overledene.'

    • Jaus Müller