Uitvaart per webcam

Condoleren via internet kon al, nu kan een uitvaart ook live gevolgd worden vanuit huis.

Nabestaanden kunnen een persoonlijke rouwplek inrichten op het web.

Gerard Reve was nog geen twaalf uur dood of belangstellenden konden al reageren op zijn overlijden. 'Gerard, bedankt dat je er was', schrijft Henk Moleman.

Condoleren en het bijwonen van begrafenissen of crematies vinden tegenwoordig niet alleen meer plaats in uitvaartcentra of op regenachtige begraafplaatsen. Wie modern wil sterven regelt ver voor zijn dood een condoleanceregister op internet of zorgt voor een webcamverbinding tijdens de begrafenisplechtigheid. Zodat belangstellenden live via internet de plechtigheid kunnen bijwonen. En wie nog even terug wil kijken op de droevige gebeurtenis kan een dvd bestellen met daarop beeld en geluid van de uitvaart. Via discreet opgestelde camera's kunnen begrafenissen voor eeuwig worden vastgelegd.

Ongeveer twee maanden geleden begon uitvaartbedrijf Dela met de multimediale uitvaart. Echt storm loopt het nog niet. Volgens Martin Kersbergen van Dela moeten mensen nog wennen aan het idee hun begrafenis of crematie te digitaliseren. 'Het blijkt toch een grote mentale stap te zijn. Het gaat immers om de dood', zegt Kersbergen. Na de eerste maand hadden zes mensen gebruik gemaakt van de dienst. Een dvd'tje van de uitvaart kost eenmalig zeventig euro. Kersbergen: 'De dvd is enkele minuten na de uitvaart al beschikbaar.'

Dela biedt ook de mogelijkheid om een compilatiefilm samen te stellen met daarin filmbeelden van de overledene toen deze nog in leven was, afgewisseld met opnamen van de uitvaart. Naadloos gemonteerd.

Ook internet is na een overlijden een bekend toevluchtsoord geworden - zeker als het om een bekende Nederlander gaat. Rouwende fans of belangstellenden bezoeken massaal condoleancesites. 'Mensen hebben de behoefte om collectief te rouwen', zegt Peter van Schaik eigenaar van onder meer uitvaart.nl en condoleance.nl. 'Kijk naar de dood van André Hazes. De Arena zat helemaal vol. Zo gaat dat ook op internet'.

Particulieren kunnen ook een digitaal register openen op internet. 'Mensen hebben niet zozeer de behoefte om nabestaanden zoals Rachel Hazes een hart onder de riem te steken. Nee, waar het om gaat is dat ze elkáár kunnen troosten', zegt Van Schaik die naast zijn aan de dood gerelateerde websites ook het landelijke telefoonnummer '0800-sterfgeval' beheerd. Wie het nummer draait krijgt een uitvaartverzorger in de regio aan de lijn. Die moet echter wel zijn aangesloten bij het 'multimedia-imperium' van Van Schaik.

Vooral bij grote - voor velen als schokkend ervaren - gebeurtenissen zoals de moord op Theo van Gogh moeten de servers van condoleance.nl een stuk harder draaien. Bijna 1,8 miljoen pageviews kon de site registreren na de dood op de cineast.

Volgens Van Schaik sluit de trend aan bij web 2.0, ofwel de the social web, zoals hij het noemt. 'Internet wordt gebruikt om ervaringen met elkaar te delen. Dus ook verdriet of rouw.'

Desondanks gelooft de internetondernemer niet dat de trend van het bekijken van een uitvaart live via de webcam zal aanslaan. 'Het blijft toch je uitvaart via een postzegelformaat op je computerscherm.' Volgens Van Schaik gaan mensen die belangstelling hebben in de overleden persoon toch wel naar de begrafenis. 'Ook je oom uit de VS. Als hij van je houdt, zal hij écht niet alleen via een scherm naar je uitvaart gaan zitten kijken.'

Nabestaanden bezoeken na de uitvaart regelmatig het graf van de overledenen om te herdenken. Bij uitvaartverzekeraar Monuta hoef je daar de deur niet meer voor uit: op internet kan een rouwplek worden ingericht. Per jaar kost dat 60 euro. Voor dat bedrag kunnen 140 foto's, drie minuten film en drie minuten muziek op de site worden gezet. De virtuele urn kan worden opgevraagd via www.herdenken.nl.

Het is niet erg waarschijnlijk dat rouwdiensten over pakweg tien jaar massaal via webcams worden gevolgd. Uit onderzoek van TNS NIPO uit 2004 blijkt dat Nederlanders niet bepaald warm lopen voor de digitale uitvaart. 58 procent zegt het 'ongepast' te vinden om een uitvaart via internet te volgen. Ook condoleren via internet vindt 38 procent geen passende manier.

Van Schaik zet ook zijn vraagtekens bij een webcamuitvaart. 'Er wordt maar weinig gebruik van gemaakt.' Hij is positiever over de mogelijkheid om via een dvd de dienst nog eens in alle rust terug te zien. 'Het kan aanslaan. Al sinds de uitvinding van fotografie in de achttiende eeuw maken nabestaanden postmortaal foto's van een overledene. Dit is in feite niets nieuws onder de zon.'

Meer over 'de dood' is te lezen op www.dood.nl. Dit is de site van het magazine Doodgewoon dat 'informeert en amuseert over zaken rond de dood - sinds 1994'.

    • Jaus Müller