Steun aan Indonesië

De Indonesische president Yudhoyono heeft aangekondigd dat Nederlanders binnenkort geen visum meer hoeven te hebben voordat zij naar zijn land vertrekken. In plaats daarvan kunnen zij bij aankomst een 'visa on arrival' kopen. Om deze toezegging van Indonesische zijde als een 'doorbraak' te kwalificeren, zoals bezoekend minister-president Balkenende deed, is overdreven. De visumplicht, zoals geïntroduceerd in februari 2004, blijft van kracht. Alleen de rompslomp zal verminderen. Op zichzelf is dat winst voor Nederlanders die Indonesië als vakantiebestemming kiezen. Maar dat geldt evenzeer voor de Indonesische toeristenbranche.

De echte doorbraak in de verbetering van de betrekkingen tussen Nederland en de voormalige kolonie was de erkenning vorig jaar door minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) van de Indonesische onafhankelijkheidsverklaring van 17 augustus 1945. Maar vooral ook de spijtbetuiging van Bot over 'de pijnlijke en gewelddadige scheiding der wegen van Indonesië en Nederland' is in Jakarta goed gehoord. De bewindsman, die vorig jaar als eerste vertegenwoordiger van de Nederlandse regering aanwezig was bij de viering van de onafhankelijkheid, gaf ruiterlijk toe dat Nederland 'door de grootschalige inzet van militaire middelen als het ware aan de verkeerde kant van de geschiedenis kwam te staan'. Die opstelling heeft Nederland goodwill opgeleverd, en Balkenende kon daar de afgelopen dagen in Jakarta van profiteren. De bejegening door de Indonesische president van zijn Nederlandse gast was hartelijk. Beide landen besloten hun betrekkingen te intensiveren op een groot aantal terreinen: van handel tot wetenschap, van veiligheid tot politieke samenwerking. Nederland heeft afgesproken nog eens 100 miljoen dollar te doneren aan het fonds voor de wederopbouw van het eiland Nias en van Atjeh, die vorig jaar werden getroffen door de tsunami. De relaties tussen Nederland en Indonesië werden door Yudhoyono en Balkenende als 'uitstekend' gekenschetst.

Dat is niet vanzelfsprekend, getuige de lange geschiedenis van soms gespannen verhoudingen tussen Den Haag en Jakarta. Afgelopen week dreigde Nederland nog betrokken te raken bij een ruzie tussen Indonesië en buurland Australië. Aanleiding was het feit dat de Australiërs politiek asiel verleenden aan 42 Papoea's, die Indonesië van volkerenmoord in West-Papoea beschuldigen. Dit betekende gezichtsverlies voor de Indonesische regering, die vreest voor afsplitsing van West-Papoea. Balkenende was voor zijn bezoek aan Indonesië te gast in Australië. Met zijn verzekering dat Nederland de eenheid en territoriale integriteit van Indonesië respecteert en Yudhoyono steunt in zijn sociaal-economische programma in West-Papoea, wist hij buiten deze gevoelige kwestie te blijven.

Daarvoor verdient de premier lof. Er zijn aanwijzingen voor mensenrechtenschendingen in West-Papoea en in andere 'buitengewesten'. Maar anders dan in het verleden lijken die niet op het conto te staan van een machthebber in Jakarta. President en ex-generaal Yudhoyono wekt de indruk van goede wil te zijn. Het is daarom terecht dat Nederland hem steunt bij zijn streven recht en welvaart te brengen aan alle inwoners van de archipel.