'Shi'ieten zijn niet loyaal aan eigen land'

Iraakse leiders en shi'itische leiders elders in de Arabische wereld hebben gisteren verontwaardigd gereageerd op een uitspraak van de Egyptische president Mubarak dat shi'ieten in het algemeen loyaler zijn aan Iran dan aan hun eigen land.

Mubarak zei dat zaterdag in een televisievraaggesprek in antwoord op een vraag of Iraanse invloed verantwoordelijk is voor de situatie in Irak, die hij zojuist had gekenschetst als 'praktisch burgeroorlog'. 'Irak is nu bijna verwoest', zei hij. 'Ik weet niet hoe Irak de rust zal herstellen.'

Mubaraks uitspraken in het vraaggesprek met de Arabische televisiezender Al-Arabiya waren het nieuwste teken van toenemende spanningen tussen Arabische landen die door sunnitische regimes worden bestuurd, en Irak. De sunnitische leiders zijn bezorgd over de politieke opkomst van de shi'itische meerderheid in Irak, die de machtsbalans in het Midden-Oosten - die tot dusverre in sunnitisch voordeel was - verandert. Veel sunnitische regimes maken zich ook zorgen over de positie van hun eigen shi'itische minder- of meerderheden. De sunnieten zijn bang dat een Iraakse burgeroorlog gevaarlijke gevolgen zal hebben voor de hele regio.

'Het staat vast dat Iran invloed heeft op de shi'ieten', zei Mubarak. 'De shi'ieten maken 65 procent uit van de Irakezen. Er zijn shi'ieten in al deze landen. Het is een heel hoog percentage. De loyaliteit van de shi'ieten is altijd aan Iran. De meesten van hen zijn trouw aan Iran en niet aan hun landen.'

Mubaraks woordvoerder liet de volgende dag weten dat de Egyptische president praatte over shi'itische sympathie met Iran 'in het licht van de heilige plaatsen die het onderdak biedt'. Maar dat pacificeerde de Iraakse leiders niet. 'Dit is een belediging van hun patriottisme en beschaving', meldden de Iraakse president, Jalal Talabani (een Koerd), premier Ibrahim Jaafari (een shi'iet) en waarnemend parlementsvoorzitter Adnan Pachachi (een sunniet) in een gezamenlijke verklaring op de website van het Iraakse presidentschap (www.iraqipresidency.net). Jaafari zei in een Iraaks televisieprogramma dat Iraakse diplomaten in Kairo opheldering vragen.

Intussen zit de regeringsvorming in Irak nog steeds vast. Het sunnitische blok in het parlement verwierp vandaag eens te meer de kandidatuur van Jaafari voor een nieuwe termijn, nadat ook de Koerden hun bezwaren tegen Jaafari hadden gehandhaafd. De shi'itische partijalliantie, met 128 zetels veruit de grootste in het parlement, zou vandaag bijeenkomen om over de kwestie te praten.