'Kopen met het hart' op fotoveiling

Fotografiemuseum Foam hield zaterdag een 'blinde' fotoveiling, om de invloed van een grote naam op de prijs ter discussie te stellen. '180, hoor ik daar 190? Zo komt u op tv.'

Charlotte Meijer (9) biedt op een foto van een Chinees meisje (Foto Roger Cremers) Nederland, Amsterdam, 08-04-2006 De Anonieme fotoveiling tijdens FOAM Fushion. Grote drukte bij de veiling. het meisje in het midden biedt op een foto van Vincent Mentzel, maar zal deze niet kunnen bemachtigen. een openbare veiling waarin niet de naam van de maker maar de kracht van het beeld doorslaggevend is,ÊÊo.l.v. Sotheby's directeur drs. Mark Grol.Ê De opbrengst van deze veiling komt ten goede aan AIDA, een organisatie die zich inzet voor vervolgde kunstenaars PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Voor de veiling in het Amsterdamse fotografiemuseum Foam, zaterdagmiddag, legt veilingmeester Mark Grol, directeur van veilinghuis Sotheby's, de spelregels uit. De opbrengst gaat naar het goede doel: de organisatie AIDA, die zich inzet voor vervolgde ILkunstenaars. 'Dus', dreigt Grol, 'moeten we streng zijn.' Zwaaien naar een bekende, je haar herschikken, even aan de neus zitten - het telt allemaal als een bod.

Gaandeweg de middag, waarop zeventig foto's worden geveild van fotografen, van wie de namen pas na de veiling bekend zouden worden gemaakt, blijkt de veilingmeester toch tamelijk coulant. Wel slaagt hij erin, met veel esprit en overredingskracht, het publiek steeds weer tot een hoger bod verleiden. '180, hoor ik daar 190? Nee? Kijk naar die camera's, zo komt u op tv! Leuk voor de familie. 190, goed?'

Het initiatief van Foam, om de foto's 'blind' te veilen, trekt erg veel belangstelling. Rijen verzamelaars en hobbyisten wringen zich door de nauwe gangetjes van het complex en verdringen zich voor de deur van het veel te kleine veilingzaaltje. Wie binnen komt, kan zich opvouwen op de vloer, schurkend tegen de stoel van een buurman of -vrouw.

Er wordt enthousiast geboden, ook al is de kunstenaar van een werk dan niet bekend. Voor 'Miss Barbie' uit 2005 wordt zelfs 3100 euro betaald. De kopers verkeerden in de veronderstelling dat de foto van Rineke Dijkstra was. Hij blijkt echter van Marijn Scheeres. Een foto van haar zou normaliter zo'n duizend euro opbrengen.

Het fotografiemuseum speelt bewust met zulke verwachtingen door foto's te veilen die doen denken aan bekende werken, maar van andere fotografen blijken te zijn. De veilingmeester draagt geraffineerd bij aan de verwarring. Bij een magere puber in badpak: 'Sotheby's heeft laatst een Rineke Dijkstra geveild voor 57.000 euro. Ik zeg niks hoor, maar badpakken doen het kennelijk goed.' Dit badpak, dat van Freek van Arkel blijkt te zijn, gaat weg voor 800 euro.

Meestal ligt de prijs lager - gemiddeld zo'n vierhonderd euro. Elke foto wordt verkocht en veel bezoekers bieden met zichtbaar plezier. Zelfs Charlotte Meijer (9 jaar) stort zich in de strijd om een schattig portret van een klein opgemaakt Chinees meisje (Vincent Mentzel, 1978). Na 300 euro schudt haar vader resoluut van nee. Een ander krijgt de plaat. Zegt de veilingmeester vals: 'U heeft net gewonnen van een 9-jarig meisje.'

Charlotte mag dan een beetje teleurgesteld zijn, veel kopers gaan tevreden naar huis. Zoals verzamelaar Roy Kahmann (47), van fotogalerie HUP in Amsterdam. Hij kocht, zonder het te weten, voor 600 euro een foto uit 1975 van Bertien van Maanen. Die foto kost normaal tussen de 3000 en 5000 euro, schat Kahmann.

Kahmann koopt altijd 'met zijn hart'. 'Je moet van het beeld houden, niet een foto kopen vanwege een naam. Dat punt maakt Foam vandaag wel duidelijk.' Voor Marijn Scheeres is het leuk, denk Kahmann. Haar marktwaarde stijgt meteen. Ook daarin is het initiatief van Foam geslaagd: 'Jonge fotografen krijgen zo een flinke duw in de rug.' Stichting AIDA kan bovendien de totaalopbrengst van 27.805 euro tegemoet zien.