Sfeer marine is 'grimmig en verziekt'

Bij de marine is sprake van een afkalvende moraal. Het incident met matroos 'Anja' op marinefregat Tjerk Hiddes, waarbij zij zou zijn aangerand, staat niet op zichzelf. De algehele sfeer is 'grimmig en verziekt'.

Dat zeggen oud-Defensiemedewerkers en andere betrokkenen bij de marine. 'Het Tjerk Hiddes-incident is een voorbeeld van een tanend esprit de corps. De marine is de koers kwijt', meent oud-minister van Defensie Bram Stemerdink. 'De Koninklijke Marine is natuurlijk nooit een vrome zondagsschool geweest, maar het lijkt recentelijk incidenteel goed mis te zijn gegaan', zegt oud-commandant Egbert Klop van het Korps Mariniers.

Na de beschuldigingen van de twintigjarige Anja (een schuilnaam) over verkrachtingen en aanrandingen op de Tjerk Hiddes heeft staatssecretaris Cees van der Knaap (Defensie, CDA) een onderzoekscommissie geïnstalleerd.

De val van de Berlijnse Muur, die leidde tot de ontmanteling van de communistische regimes in Oost-Europa, stortte de marine desijds in een crisis. 'Bijna vijftien jaar later zijn ze daar nog steeds niet uit. Geen strategie. Geen visie. Een gebrek aan zelfvertrouwen', zegt Stemerdink, de PvdA'er die in de periode 1973-1977 (mede) politiek leiding gaf aan Defensie.

De landmacht en luchtmacht reageerden alerter op de nieuwe taken van internationale vredesmissies dan de Koninklijke Marine, signaleert Hans Pleijsier, voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marine Officieren. Met één uitzondering: het Korps Mariniers, dit onderdeel van de marine nam wel vaak deel aan vredesmissies. Pleijsier: 'Je ziet dat de landmacht (Bosnië) en de luchtmacht (Kosovo) hun plek hebben gevonden. Aan dergelijke missies ontleen je een bestaansreden. Voor het imago en zelfvertrouwen is dat belangrijk. Bij de marine zijn we bezig met een koersverandering, waarbij ook hier het accent meer op vredesmissies komt te liggen. De marine moet nog in die nieuwe rol groeien.'

Vakbondsvoorzitter W. van den Burg van de militaire vakbond AFMP spreekt liever over een grote reorganisatie binnen de marine, die soms gepaard gaat met 'wat krimpen en krampen'.

marine:pagina 41
    • Cees Banning Jaus Müller