Landslak vlucht als keverpoep duidt op recente slakkenvraat

Huisjesslakken trekken zich bij onraad doorgaans terug in hun huisjes, maar in ieder geval één soort landslak slaat op de vlucht bij mogelijk gevaar. Evolutionair ecologen van de Universiteit van Jeruzalem ontdekten dat als de landslak Theba pisana verse uitwerpseltjes tegenkomt van de loopkever Carabus carabus die recent slak heeft gegeten, verstart hij even - en klimt dan zo snel mogelijk omhoog, weg van de grond. Diezelfde grondkever gaat hij niet of hooguit langzaam uit de weg als deze zich de laatste tijd niet op slakken richtte (Journal of Ethology 24/1, februari 2006).

De slakken kunnen zo onderscheid maken tussen kevers die mogelijke een onmiddellijke of juist geen bedreiging vormen. Hun ontzag voor de recente slakkeneters gaat diep: ze maken zelfs haast door hun eieren versneld af te zetten - dan is dat tenminste gebeurd.

Op een aangeboden mengsel van vermalen slak doet de slak niets uit.; het gaat hem wat betreft de uitwerpselen om de combinatie van roofdiergeur en die van restanten van cellen van slakken. Maar het valt nog niet uit te sluiten dat aangevallen en beschadigde slakken een speciale schrikstof vrijgeven, zoals ook scholen vissen bij verwonding doen.

Theba pisana is een huisjesslak van zo'n twee centimeter en lid van de familie Helicidae. Hij is verwant aan de bekendere wijngaardslak (Helix pomatia) en bewoont zandduinen rond de Middellandse Zee.

De Israëliërs vroegen zich af of de vluchtstrategie van de slak wel optimaal nuttig was. Kevers die onlangs een slak hebben verorberd zijn immers verzadigd. Maar de onderzoekers ontdekten dat de kevers hebben een vrij trage stofwisseling hebben. Tegen de tijd dat ze de slakken-alarmerende stoffen vrijgeven, na zo'n twee dagen, zijn ze alweer volop hongerig.

Met de vlucht omhoog langs plantenstengels en andere vegetatie redt de slak het vege lijf, want de kever kan niet klimmen. Die strategie is beter dan terugtrekken in het huisje, want daarmee verliest de slak veel tijd. Bovendien snijdt de belager zo nodig door het huis heen.

Frans van der Helm

    • Frans van der Helm