Van der Laan ziet niets in gratis musea

Staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur, D66) ziet niets in het voorstel van VVD, PvdA en SP om rijksgesubsidieerde musea gratis toegankelijk te maken.

De staatssecretaris zei dit gisteren tijdens een debat met de Tweede Kamer over het museale beleid. De staatssecretaris voorziet grote financiële problemen als de twintig rijksmusea geen entree meer heffen. Het Van Gogh museum bijvoorbeeld, dat veel buitenlandse toeristen trekt, zou volgens haar 11 miljoen aan entreegelden missen. Van der Laan: “Het Van Gogh museum gaat dan failliet.“

Pas als de rijksmusea direct worden gecompenseerd door de overheid, kunnen ze de vaste collecties gratis tentoonstellen, meent de staatssecretaris. Dat kost echter, waarschuwde ze, 40 tot 50 miljoen euro per jaar. “Over vijf jaar gerekend zou dat 200 mijoen euro voor 20 musea betekenen. Ik droom ervan om dat in de musea zelf te investeren.“

Tweede-Kamerlid Nijs (VVD) stelde eind vorig jaar al voor om rijksgesubsidieerde musea gratis toegankelijk te maken. Zij meent dat de burger toegang moet hebben tot de vaste collecties van het rijk, waaraan hij via de belasting heeft meebetaald. Entree betalen noemt ze “twee keer belasting betalen“.

Maar de staatssecretaris en andere partijen, waaronder GroenLinks en D66, uitten gisteren zware kritiek op haar plan, met name op de financiële onderbouwing. Nijs had eerder geopperd de inkomstenderving te financieren door musea niet langer verzekeringspremies voor het internationale vervoer van kunstwerken te laten betalen. Nu draaien de musea grotendeels voor deze premies op. In Nijs' opzet zou de overheid garant moeten staan, iets waar de meerderheid van de Tweede Kamer overigens al eerder voor heeft gepleit.

Dit bleek gisteren echter moeilijk te liggen, onder meer omdat de verzekeringspremies vaak door sponsors worden betaald. Dat geld komt, als de overheid de garantie op zich neemt, niet automatisch vrij voor de musea.

Nijs liet na afloop weten dat de staatssecretaris door te praten over een dreigend faillissement van het Van Gogh museum “wel erg naar de initiatiefnemers“ had uitgehaald.

Een meerderheid van de Kamer keerde zich tegen het voornemen van Van der Laan om musea met elkaar te laten concurreren om subsidiegeld. De staatssecretaris wil dat musea toegankelijker worden voor een breder publiek. Ze krijgen dan een hogere subsidie.