Tekort artsen treft vooral arme landen

Een tekort van ruim 2,4 miljoen dokters en verplegers bedreigt de volksgezondheid in 57 van de armste landen. Wereldwijd zijn er 4,3 miljoen werknemers in de gezondheidszorg te weinig. Dat staat in een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Het rapport is vandaag gepubliceerd naar aanleiding van Wereldgezondheidsdag.

Volgens de WHO is het tekort aan medisch personeel het grootst in de armste landen “waar gezondheidswerkers het meest nodig zijn“. De meeste van die landen liggen in Afrika ten zuiden van de Sahara en Zuid-Oost-Azië. Daar zijn dringend dokters en verpleegsters nodig om kinderen te vaccineren en om dodelijke ziektes zoals malaria, tuberculose en aids te behandelen. Meer dan een miljard mensen hebben geen toegang tot een minimale gezondheidszorg, vaak omdat er geen dokter is.

Jaarlijks sterven tien miljoen mensen aan besmettelijke ziektes en complicaties tijdens zwangerschap en geboorte. Door een betere toegang tot gezondheidszorg zou een groot deel van die mensen gered kunnen worden. De situatie zal waarschijnlijk verergeren, voorspelt de WHO, tenzij er nu wordt opgetreden. Ondertussen groeit de angst, in zowel rijke als arme landen, voor nieuwe besmettelijke ziektes zoals Sars, een ernstig ademhalingssyndroom, en de vogelgriep. Het verplegend personeel in de armste landen zou bij een pandemie of een natuurramp volledig worden overrompeld.

Het nijpende tekort aan gezondheidspersoneel wordt verergerd doordat dokters en verpleegsters uit de armste landen wegtrekken naar een beter betaalde baan in rijkere landen. Een vierde van de Afrikaanse dokters werkt in de geïndustrialiseerde wereld. Zuid-Afrika trekt personeel aan uit Kenia om het eigen verlies aan verplegend personeel te compenseren, waardoor het tekort zich verplaatst.

Om al die problemen aan te pakken heeft de WHO een tienjarenplan opgesteld met aanbevelingen voor nationale overheden en de internationale gemeenschap. Er moeten meer dokters en verpleegsters worden opgeleid en hun loon- en werksituatie moet aanzienlijk verbeterd worden. Nationale overheden moeten actieplannen maken voor de verbetering van hun gezondheidsbeleid en de migratie moet beter geregeld worden.

Dat kost ongeveer tien dollar per persoon per jaar voor de 57 zwaarst getroffen landen. Voor India zou dat neerkomen op jaarlijkse extra kosten van ruim anderhalf miljard euro. “Dat doel binnen twintig jaar bereiken is ambitieus, maar haalbaar,“ meldt de WHO.