'Meeste Tsjechen komen uit liefde'

De uitbreiding van de Europese Unie is een succes.

Als Nederland zijn grenzen opent, wordt zwart werk wit en zal de groei toenemen. Dat zegt EU-commissaris Spidla.

Vladimír Spidla Foto EU Vladimir Spidla foto European Community EC/Jean-Michel Clajot

Hij probeerde de Tweede-Kamerleden te overtuigen met een mix van harde cijfers, grapjes en emotie. Het vrij verkeer van de werknemers uit Oost-Europa gaat Europees commissaris Vladimír Spidla (Sociale Zaken) dan ook aan het hart. Hij is Tsjech en trots op zijn land.

Spidla sprak gisteren met Tweede-Kamerleden over het kabinetsbesluit om de grenzen vanaf 1 januari 2007 te openen. De Nederlandse 'Polen'-discussie vindt hij 'constructief', zegt hij in de auto op de terugweg naar Schiphol. 'Het is niet alleen een technocratische beslissing. Er komt meer bij kijken. Niet alleen een analyse van de feiten, maar ook angsten en vooroordelen spelen mee.'

Wat voor vooroordelen?

'Mensen hebben geen goede voorstelling van onze situatie. De nieuwe lidstaten worden onderschat. Ons welvaartspeil is hoog. De economische groei ook. Tsjechië kent nauwelijks kindersterfte. Wist u dat de meeste Tsjechen naar West-Europa emigreren wegens de liefde? Op de tweede plaats komt werk.'

Wat vinden uw landgenoten van de aarzelingen bij de 'oude' EU-landen om hun grenzen te openen?

'Ze ervaren het als heel ontmoedigend, niet eerlijk. Dat leeft sterk.'

Dreigt de EU-uitbreiding naar het oosten te mislukken?

'De uitbreiding is objectief gezien een enorm succes, zeker economisch. Alleen in psychologisch en sociologisch opzicht staan de nieuwe lidstaten nog niet zo dicht bij elkaar als bijvoorbeeld Frankrijk en Nederland.'

Hoe komt dat?

'De geschiedenis. Bedenk eens hoe Europa er vijftig jaar geleden voor stond. Eenwording kost tijd.'

Is er een verband tussen de twijfels over het openen van de grenzen en het stranden van de Europese Grondwet?

'Deels was dat een verlate reactie op de uitbreiding. Ook speelden binnenlandse onderwerpen een grote rol. De stem was niet tegen Europa.'

Welke beslissing verwacht u dat Nederland uiteindelijk zal nemen?

'Alles is mogelijk. Allerlei zaken spelen door elkaar. Angst, verdringing, zwart werk.... Maar als Nederland de grenzen opent, wordt zwart werk wit en zal de groei toenemen.'

    • Inger Kuin