Valerio Zurlini

‘Vergeten filmer’, wordt Valerio Zurlini (1926-1982) genoemd door het Filmhuis Den Haag, dat deze maand een retrospectief aan deze Italiaanse regisseur wijdt, die tussen 1955 en 1976 acht films maakte. Twee ‘vergeten’ films stijgen boven de andere uit. Het zijn rijpe kunstwerken waarin vorm en inhoud samenvallen. Eenzame mannen op zoek naar zielsverwantschap bevolken Zurlini’s films.

Il deserto dei Tartari is Zurlini’s verbluffende slotakkoord. De jonge soldaat Drogo, gespeeld door Jacques Perrin, moet zich melden op een buitenpost van een negentiende-eeuws imperium. Het fort ligt aan een woestijn, genoemd naar de Tartaren die daar in een grijs verleden doorheen trokken. De dreiging wordt levend gehouden om het dagelijks bestaan van de mannen in hun isolement zin te geven.

De shots zijn van een magnifieke gratie. De leegte en de dreiging die deze opvult, zijn in wijde kaders gevat. Daarin speelt het officierskorps zijn drama.

Zurlini had makkelijk kunnen verdwalen in zijn symboliek en zijn esthetiek. Maar hij heerst erover en zet ze naar zijn hand op een manier die je maar zelden in de bioscoop ziet.

De vergeten films van Valerio Zurlini. 6 april t/m 3 mei in Filmhuis, Den Haag; Filmmuseum, Amsterdam; Plaza Futura, Eindhoven; Lantaren/Venster, Rotterdam; ’t Hoogt, Utrecht. Inl. www.filmhuisdenhaag