Parasitaire worm blijkt meester in ontsnappen

Een parasitaire worm die insecten infecteert, weet miraculeus te ontsnappen als zijn onfortuinlijke gastheer wordt opgegeten door een kikker of een vis. De worm wriemelt zich na enige minuten ongeschonden uit de de bek van de insecteneter, of kruipt zelfs door de kieuwopening van een vis weer naar buiten. Dat blijkt uit onderzoek van Franse biologen dat vandaag in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature verschijnt.

De parasitaire haarworm Paragordius tricuspidatus heeft het voorzien op krekels. De worm weet het gedrag van zijn gastheer zo te beïnvloeden dat deze het water opzoekt. Onderzoek bij een zwembad in Zuid-Frankrijk liet zien dat geïnfecteerde krekels 's nachts massaal het water inspringen. Eenmaal in het water verlaat de worm het insect. De volwassen worm is vrijlevend in het water, waar hij zich ook voortplant.

Maar een insect te water wordt door het gewriemel van een ontsnappende worm natuurlijk extra aantrekkelijk voor vissen en kikkers. In de aquaria van de Fransen hapten forellen, baarzen en kikkers in ieder geval gretig toe. Maar terwijl de krekel ten dode opgeschreven was, kwam de worm vaak weer tevoorschijn. Bij vissen slaagde de worm er in een kwart van de gevallen in te ontsnappen, bij kikkers liep dat op tot 35 procent.

Tijd is daarbij alles, zo constateren de Fransen. Want als de worm na vijf minuten niet door bek, neus of kieuw naar buiten kwam, was ook hij ten dode opgeschreven. Eén ontsnapping vergde 28 minuten, doordat een kikker de worm herhaaldelijk probeerde in te slikken.