Kerken gaan predikanten zelf opleiden

De Protestantse Kerk in Nederland begint een universiteit voor de opleiding van predikanten. De opleidingen in Leiden en Utrecht gaan daarin vanaf 1 januari samen met de Theologische Universiteit Kampen.

De rijksuniversiteiten in Leiden en Utrecht zullen niet langer predikanten opleiden, de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) neemt dit zelf ter hand. De nieuwe universiteit, die de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) gaat heten, zal circa 750 studenten krijgen. Morgen beslist de synode van de PKN definitief over het initiatief, bevestigt een woordvoerder.

Hiermee komt in feite een einde aan de zogeheten 'duplex ordo', de gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel de nationale overheid als de kerk voor het opleiden van predikanten. De kerken gaan nu nog over de inhoud, de overheid over het wetenschappelijk karakter. Studenten zullen de eerste drie jaar van hun studie, de bachelorfase, theologie studeren in Leiden of Utrecht. De daarop volgende mastersopleiding, waarbij studenten de predikantsopleiding volgen, valt, als de plannen doorgaan, voortaan onder de kerken. De opleiding zal bovendien een jaar langer duren.

Staatssecretaris Rutte (Onderwijs, VVD) heeft de plannen al goedgekeurd, evenals de drie betrokken universiteiten. Rutte stelt een budget van bijna tien miljoen euro ter beschikking voor de nieuwe universiteit. Hij had de kerken vorig jaar gevraagd met een plan te komen voor de toekomst van de opleiding tot predikant.

Volgens een rapport van de Raad van Toezicht voor het wetenschappelijk theologisch onderwijs, dat morgen besproken zal worden, levert een nieuwe universiteit aanzienlijke voordelen op. Een dergelijke instelling moet jongeren weer interesseren voor het vak van predikant. De komende jaren verwacht de raad een steeds groter tekort aan predikanten. Een eigen universiteit is bovendien goedkoper en past beter in de bachelor/masterstructuur in het hoger onderwijs.

Het aantal studenten dat een predikantsopleiding volgt, is de laatste vijftien jaar fors gedaald. De kerk vreest dat deze ontwikkeling zich zal doorzetten als er niet wordt ingegrepen..

In 1999 stootte de PKN drie van de zes opleidingen af: aan de Vrije Universiteit, de Universiteit van Amsterdam en Groningen.