Terug naar de toekomst, deel II

Voor de doorsnee Randstedeling begint het buitenland in Limburg. De heuvels, de taal, de vriendelijke mensen.

Limburg is anders. Van de Nederlandse krantenlezers heeft de helft een landelijke krant, de andere helft een regionale. Niet in Limburg. Daar leest 10 procent een landelijke krant, 90 procent een regionale krant: De Limburger of Limburgs Dagblad. De eigenaar van de twee kranten, de Telegraaf Media Groep uit Amsterdam, verkoopt de titels plus drukkerij plus huis-aan-huis-krant De Trompetter nu aan de Britse investeerder David Montgomery. De prijs van 200 miljoen euro is hoger dan analisten hadden verwacht, maar weerspiegelt deels het monopolide karakter van de lokale markt.

Politici die nog een nummertje willen maken van buitenlandse overheersing van de Nederlandse media kunnen hun gang gaan: de Britse investeerder Apax heeft de meerderheid van het kapitaal van PCM (NRC Handelsblad, de Volkskrant, regionale kranten, boeken), op tv zijn RTL en SBS grote spelers, terwijl ook de beursgenoteerde Telegraaf Media en regionale krantenmagnaat Wegener diverse grote buitenlandse aandeelhouders kennen. Pech voor wie buitenlandse baronnen vreest: Rupert Murdoch heeft Sky Radio aan Telegraaf Media verkocht.

Limburg krijgt er met Montgomery weer een buitenlandse investeerder bij. Maastricht is wereldberoemd dankzij het Verdrag van de euro, maar wat is nog lokaal erfgoed in het tijdperk van globalisering? Finnen zijn eigenaar van Sphinx, Saoediërs kochten de petrochemische activiteiten van DSM, reorganiserend cementproducent Enci is Zwitsers, Mitsubishi sluit een deel van Nedcar en een Amerikaanse casinomogol moet banen scheppen in Maastricht.

Hoe onverwacht is de Nedcar-crisis? Een paar weken geleden gaf hoogleraar Wim Derks van de Universiteit van Maastricht in een rapport de richting al pijnlijk nauwkeurig aan. Hij schetst de gevolgen van de komende krimp van de Nederlandse bevolking, die in Zuid-Limburg in 1997 al begonnen is. Een van zijn conclusies: Nederland krijgt weer een krappe arbeidsmarkt, met alle loonstijgingen van dien. De gevolgen? “Niet-regiogebonden activiteiten, zoals productieonderdelen van de industrie en transport, zullen in versnelde mate naar lagelonenlanden gaan, zoals in de jaren zestig.“

Ander gevolg: minder bedrijventerreinen, minder files, minder asfalt, meer ouderen, meer zorg. Juist tussen Sittard en Geleen verrijst een van de meest ambitieuze combinaties van ziekenhuis en zorgboulevard. Auto's kun je overal bouwen, maar zorg is regiogebonden.

Menno Tamminga