Polderromantiek in “Sportman vd eeuw'

Sportman van de eeuw. Regie: Mischa Alexander. Met: Jochum ten Haaf, Ricky Koole, Bastiaan Ragas. In: 29 bioscopen.

Poldersurrealisme in ‘Sportman van de eeuw’

Soms is er in Sportman van de eeuw sprake van een soort poldersurrealisme, bijvoorbeeld als er een opname te zien is van een aantal paalzitters in tegenlicht, een absurd, plomp en daardoor ook een beetje vertederend beeld. Daar zitten ze, met hun klompen aan op hun brede konten die zo langzamerhand wel van heel hard hout geworden zullen zijn. En dan dondert er eentje naar beneden, de plomp in. Plons.

Vaker is sprake van polderromantiek. Dan zien we geen paalzitters maar wat de paalzitters zien: een weiland vol sappig gras, opvliegende vogels, een paartjeganzen, dravende paarden in een besneeuwd veld. Steevast volgt na zo'n lyrische opname, fraai als een ansichtkaart, een close-up van het gezicht van de paalzitter in de hoofdrol. Hij glimlacht. Grijnst. Plompe absurditeit maakt plaats voor makke voorspelbaarheid.

Kneuterigheid plaagt wel vaker in Sportman van de eeuw, ook al is de hoofdpersoon een man die zijn sport vooral beoefent om aandacht te vragen voor onderdrukte arbeiders. Wat wel weer tamelijk absurd is.

Taeke Jongsma begint met paalzitten als hij nog schoolgaat en houdt er pas aan het eind van zijn leven mee op. Ondertussen maken we de opkomst van het socialisme mee en verspeelt Taeke bijna zijn grote liefde Tjitske, om wie hij vecht met de zoon van de hereboer, Rintje.

Sportman van de eeuw is het regiedebuut van Mischa Alexander, die al naam maakte als scenarioschrijver. Hij schreef onder meer All Stars, Ellis in Glamourland en Volle Maan. De hoofdrol wordt gespeeld door Jochum ten Haaf, een acteur die ook in Nederland bekend is doordat hij in Engeland als Vincent van Gogh op het toneel heeft gestaan. In Sportman moet zijn grijns wel heel veel werk verzetten; bijna elke emotie wordt erdoor vertolkt in vaak wat houterig geschoten of gesneden scènes, die de aardigheid van het idee niet versterken.

Dat Sportman van de eeuw is opgezet als een raamvertelling, waarin in het jaar 2000 gezocht wordt naar de Fries die aanspraak mag maken op de titel “sportman van de eeuw' maakt de film er niet flitsender op.

Er staat minder op het spel dan in eerdere Friestalige films als Het teken van het beest of De dream. Het is meer alsof de Kameleon kan komen langsvaren. Wat wil je als je een film begint met een scène waarin een stelletje oudere mannen zit te vergaderen?

Nog koffie?

    • Bianca Stigter