Leren van Angela Merkel

Het CDA is voor Angela Merkel juist een voorbeeld

Bondskanselier (CDU) investeert in goede relaties

Den Haag:17.2.5 Maxime Verhagen. foto NRC Handelsblad, Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

De Duitse politicoloog Gerd Langguth, auteur van de biografie Angela Merkel die gisteren verscheen in een Nederlandse vertaling, noemt de christen-democratische bondskanselier een machtspoliticus. Hij beschrijft hoe partijgenoten die een bedreiging waren voor Merkels positie door háár hun functie kwijtraakten. En hij beschrijft hoe hard ze in het openbaar was over oud-bondskanselier Helmut Kohl, die haar belangrijk had gemaakt in de CDU en haar had beschermd.

Maar CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen, die het eerste exemplaar van de vertaalde biografie gisteravond in ontvangst nam, noemt Angela Merkel liever “een overlever“. Hij zegt: “Ik vind het zo gek dat kwalificaties als machtspoliticus niet worden gebruikt als het gaat over Tony Blair, De Villepin of Schröder. Dat zijn ook overlevers. In de politiek kun je niet iedereen te vriend houden.“

Waarom wordt Merkel dan opeens wel een machtspoliticus genoemd?

“Omdat ze een vrouw is.“

Worden vrouwen in de politiek anders beoordeeld dan mannen?

“In toenemende mate minder. Maar als een krant als nrc.next bij een verhaal over Rita Verdonk “Zo'n kerel!' zet, dan vind je dat kennelijk een kwaliteit.“

Waar zijn in Nederland de Angela Merkels, de grote vrouwelijke talenten in de politiek? En in het CDA?

“Merkel is uniek. Ze wordt vergeleken met Indira Ghandi, Thatcher, Golda Meir. Maar zelf zegt ze: “Ik ben ik'. Ik ben trots op haar succes. Maar zoiets leg je niet per decreet op aan een partij. Het gaat om personen die zich beschikbaar stellen. Wij hebben op dit moment Jan Peter Balkenende. Het is bij ons niet aan de orde.“

Bewondert u Merkel?

“In de gesprekken die ik met haar heb is ze buitengewoon to the point. Ze is absoluut goed op de hoogte. En ze kijkt goed naar anderen. Zij was het die zei dat de wetenschappelijke instituten van CDU en CDA moesten gaan samenwerken omdat wij bezig waren met het veranderen van het stelsel voor de gezondheidszorg. Zij zei: “Ik ga kijken hoe jullie dat doen'. Ze kijkt ook naar de manier waarop wij hervormingen doorvoeren in de sociale zekerheid. Zo'n demonstratie als wij hadden op het Museumplein is heel rustig in vergelijking met wat er in Frankrijk gebeurt.“

Zijn de Duitse christen-democraten een voorbeeld voor het CDA?

“Omdat Merkel nog aan het begin staat van haar hervormingen, zie je dat het juist andersom is. Wij letten er natuurlijk op hoe zij de hervormingen uitvoert, hoe zij de mensen meekrijgt. Bij de ontwikkeling van ons gezinsbeleid hebben wij wel duidelijk naar de CDU gekeken, die een jarenlange traditie heeft van gezinspolitiek. Maar bij bijvoorbeeld het integratiebeleid lopen wij voorop.“

Is er verder niets dat het CDA van de CDU heeft? Is het vooral andersom?

“Het idee van onze Blackberry's komt van hen. Bij de verkiezingscampagne vier jaar geleden zijn we die gaan gebruiken. Daardoor konden alle kandidaten en leden van het campagneteam met elkaar communiceren. De CDU had die Blackberry's al.“

Dat is praktisch. Maar wat heeft het CDA ideologisch gezien aan de CDU?

“De Europese Leitkultur. Die gedachte [over verbondenheid die zou moeten ontstaan tussen de islamitische cultuur en de Europese waarden en normen, red.] heb ik van de CDU.“

Merkel is populair in Duitsland. De pers is lovend. Hoe komt dat, denkt u?

“Ik denk dat dat niet alleen komt door haar visie, maar ook doordat ze investeert in goede betrekkingen. Met anderen landen, en in Duitsland zelf. Er is in dat land, met vijf miljoen werklozen, opluchting omdat er een nieuw perspectief is. En Merkel is minder bombastisch dan Schröder. Ze is redelijk bescheiden.“

Wat kan Balkenende leren van haar succes? Hij heeft geen lovende pers.

“Wij hebben de hervormingsmaatregelen al genomen en zij moet nog beginnen. Wij hadden ook nog een economische recessie. Het is geen vaststaand gegeven dat Merkel de populariteit die ze nu heeft, morgen ook nog heeft. Een week in de politiek is een eeuwigheid.“

    • Petra de Koning