Franse bonden gesterkt door demonstratie

Meer dan een miljoen demonstranten bewezen volgens de Franse bonden gisteren dat de onvrede blijft, ondanks concessies over het arbeidscontract.

De Franse vakbonden voelen zich gesterkt, regeringspartij UMP is in het defensief. De krachtsverhoudingen in het conflict over het omstreden jongerencontract CPE staan op scherp, nu vandaag in Parijs de gesprekken beginnen om de sociale crisis op te lossen.

Het contrast tussen de stemming in beide kampen was gisteren veelzeggend. In de UMP werd geruzied tussen aanhangers van premier Dominique de Villepin en UMP-leider Nicolas Sarkozy, tevens minister van Binnenlandse Zaken en nummer twee van de regering. Villepin wil aantonen dat hij niet buitenspel staat sinds president Chirac vrijdag beloofde het door hem opgestelde CPE meteen te laten corrigeren door een nieuwe wet. Van het CPE moet volgens zijn aanhangers gered worden wat mogelijk is.

Maar regeringspartij UMP, die die nieuwe wet in het parlement zal indienen, zit op de lijn van Sarkozy en wil de handen vrij hebben voor onderhandelingen met de vakbonden, geleid door de fractieleider van de UMP in de Assemblée Nationale, Bernard Accoyer. “Zonder vooroordelen“, onderstreepte Accoyer gisteren. Ook over het afschaffen van het CPE, zoals de bonden eisen, kan gesproken worden.

Tegenover zich vinden de UMP-onderhandelaars vakbonden en studentenorganisaties die zich gesterkt voelen door een nationale actiedag gisteren, de vijfde in twee maanden. Opnieuw waren in het hele land tussen een miljoen (volgens de politie) en drie miljoen (volgens de vakbonden) demonstranten op de been. Dat is ongeveer evenveel als bij de recordopkomst van vorige week.

Steeds meer demonstranten eisen niet meer alleen het afschaffen van het CPE, maar ook van andere arbeidshervormingen, en soms ook het aftreden van de regering. In Parijs, Rennes, Grenoble en Nantes braken rellen uit na de demonstratie. De politie verrichtte ruim 700 arrestaties, waarvan de meeste in Parijs. Daar waren de gevechten opnieuw vooral het werk van niet meedemonstrerende jongerenbendes. In andere steden niet. In Rennes bijvoorbeeld belegerden 500 tot 600 studenten het plaatselijke hoofdkantoor van de UMP. Vanmorgen bezetten studenten in Poitiers, Nantes en andere steden wegen en spoorwegen.

De stakingen waren wel minder massaal: in 32 steden - tegen 76 vorige week - werden openbaar vervoer en openbare diensten ontregeld. Een kwart van het schoolpersoneel, ongeveer tien procent bij de post en France Telecom, staakte. In het openbaar vervoer reed zeker twee derde van de treinen en metro's.

De vakbonden zagen in de hoge opkomst het bewijs dat Chirac er niet in is geslaagd het ongenoegen weg te nemen met zijn interventie van vrijdag. Zij vertrouwen ook de oproep van de regering niet om het CPE, hoewel inmiddels wet geworden, niet toe te passen. Zolang de wet bestaat, is het CPE niet “min of meer dood“, zei voorzitter Bernard Thibault van de vakcentrale CGT gisteren. Maandag beslissen de bonden over mogelijk nieuwe acties.

Rond het sociale overleg verdiept de politieke crisis zich. De oordelen van oppositie en commentatoren over de regering worden scherper. De socialistische fractievoorzitter Ayrault sprak in het parlement van een “fin de régime“, omdat de UMP nu de regierol speelt, waarvan generaal De Gaulle bij inrichting van de Vijfde Republiek politieke partijen nu juist wilde uitsluiten. Wat doet u hier nog, vroeg hij aan Villepin: “U regeert niet meer.“

    • René Moerland