Een wees in Born

Het is hartverscheurend dat alweer een industrieel bolwerk in Nederland teloor dreigt te gaan. De vakbonden vrezen dat van de huidige drieduizend werknemers van autoproducent Nedcar in Born er duizend worden ontslagen, als gevolg van een verminderde productie van personenauto's. Dat is een klap voor Limburg, waar de werkloosheid toch al hoger is dan gemiddeld in Nederland.

De toekomst van Nedcar blijft onzeker nu de productie van Smart-vierzitters wegvalt, en eigenaar Mitsubishi geen garanties wil geven over de toekomst. Vooralsnog moet Nedcar terug van een tweeploegendienst naar nog slechts één ploeg. Daar na zijn kennelijk alle opties open.

Het is niet zo dat Europa alleen maar auto's met verlies kan maken. De productie is geautomatiseerd waardoor de arbeid een relatief klein deel uitmaakt van de totale kosten. In Duitsland en Frankrijk, geen eilanden van goedkoopte, staan bijvoorbeeld autofabrieken van succesvolle concerns van eigen bodem. Het probleem van Nedcar is dat het nooit heeft kunnen behoren tot zo'n succesvol bedrijf. Dat is verklaarbaar vanuit het verleden.

De oorspronkelijke eigenaar Daf sneefde. Volvo nam de zaak in het Limburgse Born over en uiteindelijk werd vanaf 1991 in het Japanse Mitsubishi de gehoopte stabiele eigenaar gevonden. Maar Mitsubishi is de zwakste Japanse autoproducent en is intussen overgenomen door het Duits-Amerikaanse DaimlerChrysler. Dat heeft zelf problemen en dreigt met het Japanse concern een kat in de zak te hebben gekocht. Nu er gesnoeid moet worden, is een vestiging buiten het thuisland van de opdrachtgevers de makkelijke eerste prooi.

Nedcar is voortdurend de onderliggende partij geweest, die door derden een deel van de productie kreeg toebedeeld. Dat werpt de vraag op of de fabriek ooit werkelijk levensvatbaar is geweest. Grootscheepse staatssteun hielp de onderneming eind jaren zestig op poten na de mijnsluitingen in Limburg. In 1991 nam de overheid nog deel aan een miljardeninjectie om het project nieuw leven in te blazen.

Ook nu is er weer de roep om actie van de Nederlandse staat. Dat is een slecht idee, dat wel rechtvaardig klinkt, maar zinloos is. Het overeind houden van deze industrie kost handenvol geld. Alleen al pakweg 30 miljoen euro aan subsidie zou neerkomen op een ton per werknemer. En er komt geen eind aan.

De moderne economie is constant in beweging: er gaat werkgelegenheid verloren en er komt werk bij. Het verlies van banen gaat vaak schoksgewijs en is voor iedereen zichtbaar. De aanwas van banen onttrekt zich aan de waarneming, maar vindt wel degelijk plaats. Op dit moment daalt de Nederlandse werkloosheid met zesduizend mensen per maand. Mocht de overheid iets willen doen, dan is het beter geld opzij te zetten voor een goede om- of bijscholing. Het fabriceren van auto's is over het algemeen kwalitatief hoogstaand werk. Die typering zal ook gelden voor het Nedcar-personeel, dat daaraan naast trots ook zelfvertrouwen moet ontlenen.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen hoofdredactie en commentatoren. Reageren: lezerschrijft@nrc.nl