De kracht van het land

Wat koning Bhumibol (78) van Thailand premier Thaksin gisteren heeft ingefluisterd, is niet bekend, maar vermoedelijk heeft de langstzittende monarch ter wereld opnieuw een doorslaggevende rol gespeeld in de Thaise politiek.

Koning Bhumibol Foto Reuters French President Jacques Chirac (L) and Thailand's King Bhumibol Adulyadej leave after inspecting the guard of honour during a welcome ceremony at the Royal Military Airport in Bangkok February 17, 2006. Chirac arrived here on a three-day state visit. REUTERS/Chaiwat Subprasom REUTERS

Kort na het onderhoud met de bebrilde, zachtgestemde koning maakte de 56-jarige premier met een brok in zijn keel zijn aftreden bekend. Thaksin wilde niet dat zestigjarig regeringsjubileum van vorst Bhumibol in juni, “deze grootse gebeurtenis voor ons land“, door politieke onrust zou worden verstoord, zei hij.

Ontzag en bewondering voor de oude koning Bhumibol Adulyadej Rama IX (letterlijk: “Kracht van het land met onvergelijkbare macht') verenigt alle verder zo verdeelde 64 miljoen inwoners van Thailand. Onder meer vanwege de vele reizen die de koning in eigen land heeft ondernomen, is hij zeer populair bij het volk.

Zijn portret siert al het hele jubileumjaar de straten van het land en elke avond eindigen de televisiejournaals met het voorlezen van de agenda van de volgende dag van de gehele koninklijke familie. Ook op het platteland, waar de meesten harstochtelijk voorstander waren van de premier die nu is afgetreden, gaat de gemoedsrust van de koning voor alles.

Sinds hij zijn vermoorde broer in 1946 opvolgde is Bhumibol dan ook degene die de Thaise democratie redt als deze onder druk komt te staan.

In 1973 opende de koning de hekken van de paleistuinen om in het nauw gedreven betogers tegen de toenmalige militaire junta te beschermen. De juntaleiders moesten het veld ruimen. In mei 1992, toen soldaten tientallen demonstranten doodden, ontbood Bhumibol de premier, een voormalig generaal, en de leider van de oppositiebeweging, in zijn paleis. “Indien deze confrontatie nog langer duurt, kan dit land ten onder gaan“, sprak hij live op televisie, terwijl beide leiders zich aan zijn voeten vlijden. Het geweld hield op en de premier nam ontslag. En toen in november 1997 de regering viel en kibbelende politici niet konden kiezen wie de nieuwe premier moest worden, maakte de paleisarts bekend dat Bhumibol ziek was van zorgen over een nationale crisis. De truc werkte: binnen enkele uren sloten de politici een deal en was de koning weer geheel genezen.

Bhumibols contacten met de VS zijn van oudsher goed: hij werd op 5 december 1927 geboren in de Amerikaanse staat Massachusetts als tweede zoon van prins Mahidol, die toen medicijnen studeerde op de universiteit van Harvard. Thailand steunde de Amerikanen tijdens de Vietnamoorlog.

Zelf studeerde Bhumibol in Zwitserland, waar hij saxofoon en klarinet leerde spelen: hij heeft opgetreden met Duke Ellington, Benny Goodman en Louis Armstrong. Hij is getrouwd met koningin Sirikit en staat bekend als monogaam, in tegenstelling tot zijn vader, die 92 vrouwen had.