Werk

'Waarom zijn er geen schoenpoetsers in Nederland?'

De vraag, een van de pregnantste die ik de laatste maanden in het sociale debat mocht horen, werd gisteravond gesteld door een verontrust lid van de Amsterdamse afdeling van de VVD. Zijn schoenen blonken naar behoren, maar toch zat de kwestie hem hoog. Toen hij geen duidelijk antwoord kreeg, stelde hij de vraag nóg een keer.

Maar laat ik bij het begin beginnen.

Aanvankelijk was het een gezapig partijavondje, daar in het maandagse politieke café van de Heeren van Aemstel aan het Rembrandtplein. De meeste leden hadden er weinig fiducie in gehad, want er was slechts een gênant handjevol getrouwen uitgerukt om Henk van Hoof, de VVD-staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, aan te horen. Met zo'n portefeuille spreek je in de VVD kennelijk niet écht tot de verbeelding.

Jammer voor Van Hoof, die desondanks zijn uiterste best deed om controversiële kwesties als voedselbanken en Poolse arbeid in Nederland zo evenwichtig mogelijk uit de doeken te doen. De staatssecretaris bleek een heldere, maar geen spectaculaire spreker. De avond sudderde door, de staatssecretaris hield zich op de vlakte toen zijn interviewer vragen begon te stellen over de verkiezingsnederlaag van de VVD. De campagne was prima geweest ('een van de best voorbereide die ik heb meegemaakt') , de stemming in de partij was tevoren goed, en ja, dan is het toch wel een hele teleurstelling als de uitslag zó tegenvalt.

Het einde van het interview naderde, de bar lonkte. Maar eerst mochten er 'vanuit het publiek' nog enkele vragen worden gesteld.

'Weet u dat er mensen zijn die vanuit Zaanstad met de auto naar de voedselbank in Amsterdam-Noord gaan?' vroeg iemand.

De staatssecretaris knikte. 'Er is het voorbeeld van Helmond', zei hij. 'Daar klaagden buurtbewoners over overlast omdat zoveel mensen per auto naar de voedselbank in hun straat kwamen. Dit verhaal moeten we goed onthouden.'

'Weet u ook dat er uitkeringstrekkers per auto naar de Sociale Dienst komen', riep een lid verontwaardigd. Per fiets had misschien nog gemogen, maar dan een verroeste, zonder bel.

'De diensten gaan meer gegevens koppelen', probeerde de staatssecretaris de onrust te bezweren, maar de boze geest was nu uit de fles.

'Er zijn er ook die met de taxi komen', riep iemand, 'en die laten ze dan ook nog wachten.'

'U heeft gelijk', zei de staatssecretaris, 'maar de gemeenten controleren al scherper.'

Toen kwam de schoenpoetsersvraag. De staatssecretaris ontweek haar eerst, maar de man herhaalde zijn vraag: 'Waarom zijn er geen schoenpoetsers in Nederland?'

'Omdat niemand dat wil doen en ook omdat we niemand aan dat werk willen zetten', zei de staatssecretaris toen maar.

Misschien kan Rita Verdonk met deze invalshoek volgend jaar de verkiezingsboer op. Het moet een leuk affiche kunnen worden: de mollige voet van Rita op een schoenenbankje en daarachter een dankbaar opkijkende, liefst enigszins donkergekleurde allochtoon die in een tekstballonnetje Marco Pastors probeert na te zeggen: 'Niet loelen maar poetsen.'

    • Frits Abrahams