VS ondergraven nucleaire regels

De effectiviteit van de internationale regels tegen de verspreiding van kernwapens staat op het spel. Dat blijkt onder andere uit het recente nucleaire akkoord tussen de Verenigde Staten en India. In zijn artikel 'Nucleair enthousiasme' legt Juurd Eijsvoogel (Opiniepagina, 17 maart) de vinger op de wonde.

De regering-Bush is bereid India te helpen bij de verdere uitbouw van zijn 'civiele' nucleaire programma. Dit vergde een bocht van 180 graden. India heeft zich immers nooit willen aansluiten bij het mondiale nucleaire regime. Het Non-proliferatieverdrag (NPV) en de daaruit voortvloeiende Nuclear Suppliers Group (NSG) stipuleren dat lidstaten andere staten alleen mogen helpen bij de uitbouw van hun civiele nucleaire programma's op voorwaarde dat deze staten akkoord gaan met controles uitgevoerd door het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) en sinds 1992 op alle civiele nucleaire installaties.

Met één pennenstreek lijkt Bush jarenlange non-proliferatie- inspanningen teniet te doen. Een substantieel deel van India's installaties wordt onder het akkoord immers vrijgesteld van controles. Hiermee wordt de doos van Pandora geopend. Als de VS India mogen bijstaan, heb je geen voet meer om op te staan om China tegen te houden om Pakistan te helpen.

Als de Amerikaanse nucleaire export de civiele programma's van India van brandstof voorziet, kan India eigen splijtbaar materiaal gebruiken om zijn kernwapenarsenaal uit te breiden. Zo zou de jaarlijkse Indiase kernwapenproductie kunnen stijgen van een achttal naar een vijftigtal. Pakistan zal onmiddellijk willen volgen.

Deze mijlpaal in de geschiedenis van het nucleair non-proliferatieregime is des te verbazender aangezien de VS en in hun voetspoor de Europese Unie niets anders doen dan verkondigen dat de verspreiding van kernwapens het grootste gevaar voor de internationale vrede en veiligheid is. Waarom wordt de ene paria die als een van de weinige lidstaten in de wereld geweigerd heeft toe te treden tot het mondiale nucleaire regime, die bewust civiele programma's heeft misbruikt voor een kernwapenprogramma en openlijk kernwapens heeft getest beloond, terwijl een andere paria - Iran - die beloofd heeft geen kernwapens aan te maken en waarschijnlijk toch bezig is aan een dergelijk programma, gestraft ?

Omdat India een democratisch land is? Wat dan met de meer dan impliciete steun van de VS aan het nucleaire Pakistan? Of is het omdat de Amerikaanse nucleaire industrie meer contracten kan afsluiten met New Delhi, zoals de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice zelf toegeeft, dan met Teheran ?

Het is nu aan het Amerikaanse Congres zich uit te spreken. Voormalig senator en expert Sam Nunn raadt aan dat het Congres voorwaarden stelt. India zou ermee akkoord moeten gaan geen militair splijtbaar materiaal meer aan te maken en het verdrag tegen kernproeven te ondertekenen.

Ook tijdens de recente bijeenkomst van de Nuclear Suppliers Group bleek veel kritiek op het Amerikaans-Indiase nucleaire akkoord. Als zelfs het weekblad The Economist deze 'Dr. Strangedeal' om dezelfde redenen afschiet, moet men zich toch geleidelijk vragen gaan stellen.

www.nrc.nl/opinieArtikel Eijsvoogel

Tom Sauer is docent politicologie aan de Universiteit Antwerpen en auteur van 'Nuclear Inertia. US Nuclear Weapons Policy after the Cold War' (2005)

    • Tom Sauer