Urineblaas gekweekt uit lichaamscel

Amerikaanse onderzoekers hebben voor het eerst een vervangend orgaan - een urineblaas - laten groeien uit lichaamscellen van patiënten. Zeven kinderen leven al twee tot vijf jaar met hun nieuwe blaas.

De 4- tot 19-jarige patiënten waren voor de operatie incontinent, maar kunnen nu weer 1,5 tot 7 uur hun plas ophouden. Ook kregen ze geen nierziekte, waar patiënten met ernstige blaasproblemen een grote kans op hebben.

De Amerikaanse urologen publiceren hun resultaten vandaag op de website van het Britse wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Een commentator in het tijdschrift noemt het resultaat 'een mijlpaal' op het gebied van tissue engineering.

Om de nieuwe blaas te construeren werd een stukje van de zieke blaas operatief uit iedere patiënt verwijderd. De blaas bestaat vooral uit spiercellen en uit de bekledende cellen aan de binnenkant van de urinewegen (urotheelcellen). De cellen groeiden een paar weken in een broedstoofje. De onderzoekers maakten intussen een blaasvormig zakje van collageen en een afbreekbaar polymeer. Ze brachten de spiercellen op de buitenzijde en de urotheelcellen aan de binnenzijde aan. Vijf tot zeven weken na de verwijdering van de blaascellen kregen de patiënten hun 'eigen kunstblaas' geplaatst.

Drie weken later begon de blaastraining om de spiercellen in de kunstblaas te laten werken: de urinekatheter die eerst steeds aanwezig was en openstond, werd enige tijd per dag gesloten. De spiercontrole over de nieuwe blaas nam toe, zodat de patiënten uiteindelijk hun plas aanzienlijk langer konden ophouden.

De zeven patiënten die in dit eerste experiment een nieuwe blaas kregen, leden allemaal aan spina bifida (open ruggetje). Door de groeiafwijking onderaan het ruggenmerg missen zij de zenuwcontrole over hun onderlichaam. De kunstblaas is ook geschikt voor patiënten met andere blaasziekten, zoals blaaskanker, verwachten de onderzoekers.

Vanouds reconstrueren chirurgen een zieke blaas met een stuk darm. Maar die ingreep geeft vaak problemen door groei van slijmvlies en littekenweefsel.

De onderzoekers hebben twee tot vijf jaar gewacht met de publicatie van hun resultaat. Zij vinden dat de ingreep met darmweefsel nog steeds nodig is, omdat er meer jaren ervaring nodig is. De weefselengineeringtechniek is in die tijd gevorderd. Met uit het beenmerg gewonnen stamcellen ontstaat bijvoorbeeld een mooiere en functionelere blaas.