'Psalmen' is een montage van bekentenissen

Voorstelling: Psalmen, door Bonheur. Gezien: 31/3 Bonheur, Eendrachtsstraat 81, Rotterdam. Aldaar t/m 28/4. Info: 010-4046716 en www.bonheur.nl

Religie lijkt zo simpel: je gelooft of je gelooft niet. Toch zijn er tussentonen. Wat te denken van degenen die wel willen geloven maar het nog niet kunnen? Die wel kunnen geloven maar het nog niet willen? Over het verlangen naar geloof en de obstakels onderweg maakte theaterbedrijf Bonheur een voorstelling.

Psalmen begint met daverende samenzang. Alleen slaat de tekst niet op God. We zingen You Don't Have To Say You Love Me van Dusty Springfield, met de woorden Believe me als smekend refrein. Een aards geloof, dat in de liefde, bezingen wij, maar het massale gegalm met de tekst in onze handen herinnert aan de goede oude tijden in de kerk.

En ja, daar is hij al, de afgezant uit het streng-christelijke gezin, de afvallige tegen wil en dank. Hij haakte af toen een oom zijn kritische vragen smoorde met de dooddoener: 'Zover mag je niet nadenken.' Een andere speler mijmert: 'Als God de bloemen en de bomen is, dan geloof ik in Hem. Maar waarom noem ik hem dan God?' Weer iemand anders varieert op het Onze Vader: 'En verlos me van de twijfel', bidt hij.

Zo doen alle spelers hun zegje. Psalmen is een montagevoorstelling met sterke en zwakke plekken. De zes acteurs, mannen in onschuldig-witte kleren, geven eigen teksten ten beste, of Bijbelteksten, of orakeltaal van vaag-gelovige schrijvers als Peter Handke. Er zitten poëtische zinnetjes bij, maar ook te alledaagse. Soms schrik je wakker, bijvoorbeeld van het gebed van iemand die jaloers is op het onwankelbare geloof van gewelddadige fundamentalisten. Even later sukkel je bij de voortkabbelende bekentenissen weer in slaap.

Ook de nonverbale gedeeltes wisselen van kwaliteit. Er zijn prachtige vondsten, zoals de jassen, ónze jassen, die opgehesen worden en dan leeg in de nok van het theater blijven bungelen, snakkend naar bezieling, inhoud, vulling. Maar er zijn ook saaie dansjes en duffe pantomimes. Peter Sonneveld, de nieuwe leider van Bonheur en regisseur van episch toneel als Elektra en De Zelfmoord van de Meisjes, voelt zich nog niet zo op zijn gemak met het brokstukkerige theater dat Psalmen is. Hij geeft te veel ruimte aan de ideetjes van de acteurs, die stuk voor stuk innemend spelen maar vaak niet meer dan dat.

Bij binnenkomst moest elke bezoeker een kaartje schrijven met een vraag aan God. Die kaartjes prijken aan het eind van de avond op de achterwand. Maar Bonheur doet er niets mee. Waarom worden ze niet voorgelezen, becommentarieerd, bespot, besproken? Deze gemiste kans maakt duidelijk dat het dit ensemble vooralsnog ontbreekt aan flexibiliteit, improvisatietalent en snedigheid.

    • Anneriek de Jong