Hele slimme kinderen

Morgenmiddag om 12.30 uur spreekt dr. Bas Levering van de Universiteit Utrecht in de Boothzaal van de Universiteitsbibliotheek op de Uithof over: 'wonderkinderen'.

Alle jonge kinderen zijn eigenlijk wonderkinderen. Hun trotse ouders vallen van de ene verbazing in de andere. 'Je hoort ouders vaak opscheppen over dingen die doodnormaal zijn', zegt Bas Levering. 'Dat overdreven applaus is geweldig stimulerend, alleen gaat het te lang door. Je mag een jarig kind van vijf of zes best op een stoel zetten, maar een zeven- of achtjarige moet zich daar enigszins opgelaten bij gaan voelen. Die ontdekt dat andere kinderen soms slimmer of sneller zijn. Bij dat proces moeten ouders helpen.'

Is dit een typisch probleem van het moderne kleine gezin?

'Vooral kleine gezinnen leggen soms een enorme druk op het jonge kind. Kinderen moeten alles kunnen. Ouders vinden het vreselijk om op verjaarsvisites te moeten bekennen dat het niet zo best gaat op school. Intussen komen er steeds meer hoogbegaafde kinderen. Tenminste, dat denken hun ambitieuze ouders en die kunnen het er de leerkrachten op school knap lastig mee maken. Als zo'n kind slecht presteert, krijgt de school de schuld.'

Wat is echt hoogbegaafd?

'De definitie is: een IQ hoger dan 130. Dat komt bij twee procent van de bevolking voor. Kenmerkend voor hoogbegaafdheid is talent over de hele breedte, terwijl een wonderkind bijvoorbeeld alleen geweldig muzikaal is. Echte wonderkinderen zoals Mozart, die al noten schreef voordat hij kon schrijven, had je vooral in de 16de, 17de en 18de eeuw. Door de eeuwen heen is niet alleen de kijk op het kind veranderd, maar ook het kind zelf. In de Middeleeuwen was een 'kind' een mini-volwassene. Er was geen terughoudendheid om heel jong met onderwijs te beginnen.'

Was elk genie een wonderkind?

'Je kunt als genie ook op latere leeftijd doorbreken. Tegenwoordig kennen wij nauwelijks meer wonderkinderen, alleen nog maar laatbloeiers. Kinderen mogen nu meer kind zijn. Wèl kunnen ouders hun kinderen op jonge leeftijd op een plezierige manier aanmoedigen. Soms heeft intensieve begeleiding wonderbaarlijke resultaten. Kijk naar vader Polgar, die van zijn drie dochters schaakkampioenen maakte.'

Marion de Boo

    • Marion de Boo