Dronkelap tegen armoedzaaier

Premier Berlusconi en uitdager Prodi debatteer-den gisteravond voor de tweede en laatste keer op televisie voor de verkie-zingen van zondag en maandag in Italië.

'De premier vertrouwt op cijfers, zoals dronkelappen op lampionnen, niet om inzicht te krijgen, maar om er op te leunen.' Romano Prodi haalde gisteren in het tweede verkiezingsdebat op televisie uit naar premier Silvio Berlusconi. Berlusconi pareerde en noemde Prodi een 'bruikbare idioot' die er nooit in zal slagen zijn communistische coalitiepartners 'die over alles ruzie maken' bijeen te houden.

De spanning was opnieuw enorm tijdens de tweede, laatste (de verziekingen zijn zondag en maandag) en volgens velen 'allesbeslissende' confrontatie gisteravond op Rai 1 tussen Prodi en Berlusconi. Maar dankzij de strenge regels verliep het debat voor Italiaanse begrippen uiterst rustig.

Berlusconi was wel agressiever dan drie weken geleden, toen hij het debat volgens velen verloor. Hij probeerde door het keurslijf van regels heen te breken door niet op vragen in te gaan en zijn tegenstander direct aan te vallen. Hij waarschuwde opnieuw voor de communistische horden die 'mensen in een kooi willen zetten' en die zich zouden verschuilen achter de 'armoedzaaier' Prodi. Maar Prodi van zijn kant speelde de beminnelijke onaantastbare vader die zich niet liet raken.

Het doel van beide politici was de achterban tevreden houden en tegelijkertijd de ruim 20 procent van de Italianen verleiden die nog niet weet of en op wie te stemmen. Omdat zich veel vrouwen in deze groep bevinden, richtten beide politici zich gisteren op hen. Berlusconi beloofde acht vrouwelijke ministers onder wie een vrouwelijke vice-premier te zullen aanstellen (nu zijn er twee vrouwelijke ministers). Prodi zei dat vrouwen 'uiteindelijk altijd gelijk hebben' en dat centrum-links drie keer zo veel vrouwen voor het parlement kandideert dan centrum-rechts. Desondanks zal na de verkiezingen hooguit 15 procent van de Italiaanse parlementariërs vrouw zijn.

Aan het slot zette Berlusconi een tweede wapen in om de twijfelaars naar zich toe te lokken. Hij beloofde de onroerendgoedbelasting op het eerste huis af te schaffen. 'Ja, u hoort het goed', zei hij. Hoe hij deze maatregel die bijna 10 miljard euro kost wil financieren, zei hij echter niet. Wel verweet hij Prodi herhaaldelijk dat deze de belasting wil verhogen. Iets wat Prodi nadrukkelijk ontkende.

Met dit tweede debat is een einde gekomen aan twee maanden campagne voeren op tv. In januari nam Berlusconi het initiatief met een ware media-blitz. Hij verscheen op alle zenders in de meest uiteenlopende programma's om 'verantwoording af te leggen', beschuldigde zijn tegenstanders van financiële malversaties en stapte gevolgd door tv-camera's naar de rechter om aangifte te doen.

Ook nadat op 11 februari een wet van kracht werd die alle politici evenveel zendtijd moest garanderen, wist Berlusconi het tv-debat te domineren. Hij bezocht daartoe president Bush, speechte voor het Amerikaanse congres en kreeg een minutenlang applaus dat dagen lang integraal is herhaald op de Italiaanse tv. Twee weken geleden haalde Berlusconi opnieuw alle tv-programma's door tijdens een bijeenkomst van werkgevers de voorzitter van de werkgeversorganisatie Confindustria te verwijten dat hij zijn achterban niet vertegenwoordigde.

Dankzij deze en andere stunts was Berlusconi veel vaker in beeld dan zijn rivaal Prodi die bovendien door de zenders van Berlusconi met regelmaat in ongemakkelijke houdingen werd gepresenteerd. Gisteren resulteerde dergelijke partijdige berichtgeving nog in een boete voor tv-journalist en Berlusconi-paladijn Emilio Fede.

Toch slaagde Berlusconi er tot een week geleden niet in zijn achterstand van 4 à 5 procentpunten in de peilingen goed te maken. Of hem dat gisteravond wel is gelukt, zal pas volgende week maandag blijken als de stembussen dicht gaan. Tot dan is het verboden om nog peilingen te publiceren.

Opiniepeiler Renato Mannheimer betwijfelt vanochtend echter in de Corriere della Sera of het debat veel invloed heeft gehad op de mensen die nog niet weten op wie te stemmen. Volgens hem is 'de kans klein dat het velen ertoe heeft gebracht toch te gaan stemmen'.

    • Bas Mesters