De ontstaansgeschiedenis van een hype

Op internet liggen de 'fifteen minutes of fame' voor elke homevideo binnen handbereik. Maar: 'Een filmpje van zingende meisjes voor de webcam kennen we nu wel.'

Presentatrices van belspelletjes speelden de hoofdrol in het montagefilmpje van Michiel Eijsbouts.

Eigenlijk was het bedoeld als een digitale nieuwjaarskaart, de dvd met 'gehermonteerde' belspelletjes die Michiel Eijsbouts (27) aan zijn vrienden rondstuurde. Maar binnen een week hadden tientallen weblogs het filmpje, dat ook op zijn site www.rokerskerk.nl stond, opgepikt, was het bestand door ruim 100.000 internetters gedownload en zond het TV-programma De Wereld Draait Door een fragment uit.

Via internet kan beeldmateriaal pijlsnel een hype worden. De best bekeken filmpjes hebben vaak een actuele aanleiding, zoals de opname van rapper Lange Frans die een concertbezoeker een klap geeft of de schoolmeisjes uit Maarssen die elkaar te lijf gaan. Maar ook de Aretha Franklin-imitatie van de playbackende vriendinnen Pomme en Kelly, die meededen aan Google Idols, ging in razend tempo het web over.

Michiel Eijsbouts overkwam hetzelfde met een zelfgemaakt filmpje. Het leek hem een aardig idee om de aansporende kreten van de met geldkoffers zwaaiende dames van de tv-belspellen achter elkaar te monteren. 'Alle mannen van Nederland!', roept een blonde dame, en in het volgende beeld kijkt een brunette verleidelijk: 'Kom dan...' 'Ik ben heel makkelijk', voegt een ander toe.

Nadat hij de montage op 30 december op zijn site had gezet, stuurde hij de link ervan naar een aantal weblogs, waaronder volkomenkut.com, fok.nl en hersenscheet.com. 'Ik kreeg eerst geen reactie. Dan niet, dacht ik.' Maar op 2 januari zag hij tot zijn verbazing de bezoekersaantallen op zijn site stijgen. Uiteindelijk bleek dat het weblog Hersenscheet een link naar het filmpje had gemaakt.

Eijsbouts zag in zijn 'waar komt uw bezoeker vandaan'-statistieken dat het filmpje al snel terecht was gekomen op tientallen andere sites als skoften.net, afhakers.nl, badmutsen.nl en biertijd.com. Twee dagen na de eerste post plaatste het populaire weblog volkomenkut.com een link naar het filmpje, die verwees naar een eigen pagina (een 'mirror'). Flabber.nl volgde op 4 januari en in België drong het filmpje door via de site zattevrienden.be. Na een week werd het rustiger, tot uiteindelijk De Wereld Draait Door een fragment toonde. Tevreden zag Eijsbouts voor het eerst echt publiek, in de studio, 'voluit lachen'.

Het weblog volkomenkut.com krijgt dagelijks tien zelfgemaakte filmpjes per mail aangeleverd. 'Het wordt steeds makkelijk om zelf films te maken en op internet af te spelen', zegt een redacteur. Nadat het is opgepikt door een of meer weblogs, kan het uiteindelijk eindigen in de toptien van Google Video of Yourtube.

Volkomenkut vindt het belangrijk om de eerste te zijn. De dag dat Volkomenkut foto's plaatste van de schoolmedewerkster uit Bussum die in een steeg seks heeft met een student, was de drukste dag ooit. In de categorie entertainment is er volgens een redacteur van Hersenscheet 'geen touw aan vast te knopen' waarom een filmpje populair wordt. Hij vond Eijsbouts' filmpje over belspellen een van de meest geslaagde. 'Originaliteit is belangrijk. Een filmpje van zingende meisjes voor de webcam of jongens die een boom in brand steken, kennen we nu wel.'

Flabber.nl trekt de meeste bezoekers, zo'n 125.000 per dag. Via de 'contest' pagina kunnen bezoekers zelfgemaakte filmpjes, foto's of animaties insturen. De kwaliteit is niet belangrijk, wel de inhoud: 'Mensen willen geen gelikte filmpjes, maar vermaak', aldus een redacteur. De webloggers kennen Google Video wel, maar halen er zelf geen filmpjes vandaan. Volkomenkut wil liever 'schoon' materiaal, dat nog niet eerder op andere weblogs of zoeksites is verschenen.

Op geen van alle weblogs werd vermeld dat Eijsbouts de maker was van het belspelfilmpje. 'Ik was niet uit op persoonlijke waardering', zegt hij. 'Zolang ze het adres van mijn website maar goed spellen.' Commercieel heeft het hem weinig opgeleverd: 'Je geeft het uit handen, het gaat op internet een eigen leven leiden. Maar als ik een kwartje had gekregen voor elke keer dat het filmpje was bekeken, hoefde ik nu niet meer te werken.'

Uiteindelijk kreeg zijn site ook bezoekers via Google Video, het walhalla voor digitale funniest homevideo's. De pagina fungeert als een portal waar je video's kunt zoeken op naam. Ook staat er elke dag een lijst van de meest populaire filmpjes.

Eijsbouts twijfelt aan de populariteit van dergelijke sites: 'Ik ken niemand die naar Youtube of Google Video gaat om een filmpje te zoeken. Er zijn zo ontzettend veel van dat soort 'broadcast'-sites. Wel struinen massa's mensen weblogs af tijdens lunchtijd. Via een weblog bereik je een groot publiek.'

Caroline Hacker van Youtube stelt echter dat op de site waarvoor ze werkt dagelijks 30 miljoen video's worden bekeken. 'Ook worden er per dag nog eens 35.000 nieuwe ge-upload. Er is een complete culturele verschuiving gaande binnen de digitale media, waarbij een nieuwe clipcultuur ontstaat. In tegenstelling tot traditionele zenders hoeven wij niet te vechten om een uitzendtijdstip - gebruikers kunnen bekijken wat ze willen, wanneer ze dat willen.'

    • Olga van Ditzhuijzen