Werknemers Nedcar geven de hoop op

De 3.000 werknemers van Nedcar hebben het werk neergelegd en wegen met elkaar hun toekomst. Blijft de fabriek altijd open, tot 2010 of heeft doorgaan nu al geen zin meer.

Vakbondsleden spraken gisteren werknemers van autofabriek Nedcar toe. Vandaag staakten ze. „We worden al zo lang aan het lijntje gehouden.” Foto Chris Keulen Nederland, Maastricht, 2/4/06 Bij NedCar in Born hebben ongeveer 150 mensen een bijeenkomst bijgewoond over de toekomst van de autofabriek. Het personeel is erg bezorgd omdat het moederbedrijf Daimler-Chrysler stopt met het maken van de Smart-4 in Born. Maandagmiddag horen de werknemers wat de toekomstplannen zijn. foto: Chris Keulen Keulen, Chris

Stilte overheerst kort na twaalven op het parkeerterrein voor de hoofdingang van Nedcar langs de snelweg A2 in het Zuid-Limburgse Born. Binnen in de autofabriek voeren de directie van Nedcar, vakbonden FNV, CNV en De Unie en de ondernemingsraad al de hele ochtend overleg. Het bestuur van de Japanse Nedcar-eigenaar Mitsubishi vergadert naar verluidt mee via een video-verbinding met Tokio. Later vanmiddag zou het voltallige personeel worden bijgepraat over de toekomstplannen van Mitsubishi met het bedrijf. De ochtendploeg, die vanochtend om half zeven is begonnen, heeft in de tussentijd het werk vast neergelegd. Vanaf het parkeerterrein is te zien hoe werknemers bij een zij-ingang sigaretten rollen.

Gaat Mitsubishi op zoek naar een vervanger voor de Smart For-Four van DaimlerChrysler, de Duits-Amerikaanse autobouwer die met zijn aankondiging zich uit Nedcar te zullen terugtrekken de al maandenlang spelende toekomstvraag vorige week plots onvermijdelijk maakte? Zo ja, wanneer komt die vervanging dan? Zo nee, gaat Mitsubishi dan in ieder geval na 2010 door met de productie van zijn Colt in Born, minimale vereiste voor het voortbestaan van Nedcar? En, de meest prangende vraag: hoeveel van de 3.000 arbeidsplaatsen gaan verloren?

Aan speculaties is geen gebrek. De voorzitter van de ondernemingsraad, Jean Wouters, laat 's ochtends vanuit het overleg weten dat Mitsubishi bereid is een vervanger voor de Smart te zoeken. Er zou alleen nog onenigheid bestaan over aantallen wagens en een tijdsbestek. Dit laatste is belangrijk: de FNV eist dat Daimler doorgaat met Smarts produceren tot er een vervanger is. Zo wil de bond het banenverlies beperken. De Duitse zakenkrant Handelsblatt meldt echter dat Daimler 'aan het einde van het tweede kwartaal' weg wil uit Limburg. Dat lijkt te kort voor een naadloze overgang. Unie-onderhandelaar Bert Keulen meldt telefonisch iets anders: Mitsubishi wil één van de twee werkploegen schrappen omdat de Smart verdwijnt. 'Onacceptabel', zegt Keulen. De Unie eist een vervanger voor de Smart, voordat afbouw van arbeidsplaatsen bespreekbaar is. Nedcar weigert op de speculaties in te gaan; het bedrijf houdt absolute radiostilte in acht.

Dan komt een plukje werknemers naar buiten. Zij werken voor Peguform, een toeleveringsbedrijf dat bij Nedcar bumpers monteert. Op dat moment is de uitkomst van de bijeenkomst nog niet bekend. Ook zij kunnen alleen maar speculeren.

Maar alle aandacht voor het besluit en de productieplannen van Mitsubishi onttrekt een andere zaak aan de aandacht: de manier waarop Nedcar volgens zijn werknemers communiceert.

[Vervolg NEDCAR: pagina 11]

NEDCAR

'Mitsubishi had vorig jaar al duidelijkheid beloofd'

[vervolg van pagina 1]

Wie de mannen en vrouwen van Nedcar de afgelopen dagen sprak, merkt dat vooral een ding hun parten speelt: de aanhoudende onzekerheid over hun toekomst. 'We worden al zo lang aan het lijntje gehouden', zegt Henry Minten (42) van Peguform. 'Zo ga je niet met mensen om', zegt een collega die anoniem wil blijven.

De onzekerheid begint zaterdag een week geleden. Personeelsleden van Nedcar moeten via de media het besluit van Daimler vernemen, om 'op termijn' de productie van de Smart te stoppen. Het besluit zal naar schatting duizend banen kosten. De directie van Nedcar biedt zijn medewerkers middels een brief 'excuses' aan voor het uitlekken.

'Ach, bij Nedcar leren ze het toch nooit', reageert Rob Zwaak een paar dagen later, op donderdagavond. Zwaak werkt op de 'lakstraat' van Nedcar. Net als de meeste van zijn collega's werkt hij al lang bij het bedrijf. In zijn geval sinds 1973. Dat Nedcar vooral over medewerkers met een lange staat van dienst beschikt, komt doordat eerdere ontslagrondes vooral ten koste gingen van werknemers met een gering aantal dienstjaren. Zogingen er vorig jaar ook al bijna zevenhonderd banen bij Nedcar verloren. Net als nu werd toen slecht gecommuniceerd, zegt Zwaak. 'Met een lullig, onpersoonlijk briefje.'

De dag ervoor, op woensdag, heeft FNV Bondgenoten gedreigd met inbeslagname van de bij Nedcar aanwezige Smarts. De bond wil zo Mitsubishi dwingen een vervanger voor de Smart te zoeken. Dat is nodig, omdat de Smart op dezelfde productielijn wordt vervaardigd als de Colt, en de lijn met één model niet rendabel is. Een van de twee werkploegen dreigt overbodig te worden. Platlegging van het productieproces is volgens de bond geen optie: dat treft ook de Colt, wat averechts kan uitpakken, gelet op de afhankelijkheid van Mitsubishi.

Toch is Zwaak voor actie. 'We moeten toch iets doen tegen d'n Pruus?' De 'Pruus', dat is Daimler-directeur Dieter Zetsche, een Duitser. Van hem verwachten personeel en vakbond de toezegging dat Daimler in Born blijft, net zo lang tot Mitsubishi een vervanger heeft gevonden.

Vrijdagochtend, 6 uur. De ochtendploeg arriveert voor een werkdag waarop het definitieve oordeel wordt verwacht. Vanmiddag hoort de directie wat Mitsubishi die nacht (Nederlandse tijd) in Tokio heeft besloten over de toekomst van Nedcar. De voorzitter van de raad van commissarissen, de Japanner Maeda, komt hoogstpersoonlijk naar Limburg. Daarna praat de directie met de vakbonden. En daarna, aan het begin van de avond, hoort het personeel eindelijk hoe en wat, zo verwacht het.

'Eigenlijk had Mitsubishi al vorig jaar duidelijkheid beloofd', zegt een werknemer. Die belofte werd nog twee keer herhaald. 'Wie zegt dus dat er nu wel een beslissing valt? Maar laten we optimistisch blijven. Vanmiddag komt een einde aan de onzekerheid.'

Vrijdag, 2 uur 's middags. De ochtendploeg komt naar buiten. Hans Scheepers (45) toont een velletje papier. Het is 'publicatie Nedcar nr 027'. Deze is aan de hele ploeg verstrekt. Hij beschrijft de 'informatieroute' die Nedcar wil volgen voor zijn personeel. De avondploeg zal straks op de werkvloer worden geïnformeerd over het besluit. De ochtendploeg, die tegen die tijd thuiszit, krijgt een andere behandeling: zij moet op de website van het bedrijf kijken. Daar wordt 'tussen 19 en 20 uur' het besluit geplaatst. Op maandag zal dan een 'centrale informatiesessie' worden gehouden.

'Schandalig', zegt een medewerker die evenmin met zijn naam in de krant wil. 'Vorige week moesten we het besluit van Daimler lezen op Teletekst, en nu dit via internet. Dat geloof je toch niet?'

Vrijdag, 9 uur 's avonds. De avondploeg komt naar buiten - een half uur eerder dan gebruikelijk. Het besluit van Mitsubishi is nog niet bekendgemaakt, in weerwil van wat het personeel is voorgehouden. De bonden en Nedcar overleggen nog. 'Ronduit klote', vindt monteur Jos Miesen (35) het uitblijven van nieuws. Hij denkt tot maandag te moeten wachten voordat hij iets hoort. 'Het ergste is dat ik het in de tussentijd wel weer van de media zal horen', voorziet collega Jacques Martens (42). Dat de ploeg eerder mocht stoppen, noemt hij 'een slecht teken'. Ze wachten vast tot wij weg zijn, omdat ze dan het slechte nieuws kunnen brengen.''

De avond vordert gestaag, totdat een woordvoerster om half drie 's nachts een verklaring komt overhandigen: het overleg tussen Nedcar en de bonden is opgeschort.

    • Mark Schenkel