'We werken niet aan een opvolger van de For-Four'

De Smart, die binnenkort niet meer in Born wordt gemaakt, is maar één van de zorgen van Dieter Zetsche, de topman van DaimlerChrysler. Problemen met de kwaliteit, ontslagen en omkoopschandalen zijn dat ook.

DaimlerChrysler bestuursvoorzitter Dieter Zetsche. Foto Reuters DaimlerChrysler Chief Executive Dieter Zetsche twitches his moustache during the annual news conference in the southern German town of Sindelfingen near Stuttgart February 16, 2006. DaimlerChrysler posted fourth-quarter operating earnings on Thursday that beat expectations thanks to a surprise profit at its premium division Mercedes Car Group. REUTERS/Alex Grimm REUTERS

Met een omzet van 50 miljard euro is de merkgroep Mercedes-Benz net niet meer de grootste divisie van het DaimlerChrysler concern dat in 2006 exact 120 jaar bestaat. Mercedes-Benz is qua omzet en winst namelijk voorbijgestreefd door Chrysler, waar de 53-jarige Zetsche de afgelopen jaren tot zijn benoeming op 1 januari als bestuursvoorzitter in Stuttgart succesvol orde op zaken stelde.

Maar de 550 miljoen winst voor de hele Mercedes-Benz groep geeft een vertekend beeld van hoe fel de ster in Stuttgart nu feitelijk schittert. Want tot deze merkgroep behoren ook Maybach en Smart. Voor Smart moest in 2005 immers een reorganisatievoorziening van ruim één miljard euro worden getroffen. Smart, de makers van trendy stadsautootjes waartoe sinds 2004 ook de For-Four behoort, een kleine frivool uitgedoste middenklasser waarvan de fabriek inmiddels heeft aangekondigd de productie in het Limburgse Born binnenkort te zullen staken, is nog steeds het zorgenkind van Zetsche. Vooral de bij Nedcar gebouwde Smart For-Four heeft de boot in de populaire klasse gemist.

Mitsubishi en Smart zouden jaarlijks bij Nedcar elk een kleine 80.000 exemplaren bouwen van respectievelijk de Colt en For-Four, die hun onderstel- en aandrijftechniek met elkaar delen. De Japanners haalden vorig jaar na een moeilijke start in 2004 hun doelstelling. De Smart raakte vorig jaar met 45.000 For-Fours echter in de problemen.

Waarom is de Smart Fortwo stadsauto wel succesvol? Zetsche: 'De For-Four opereert in een segment waar de concurrentie voornamelijk op prijs om de gunst van de koper strijdt. Anderzijds is het ons niet gelukt de For-Four te positioneren als een auto die anders is dan andere. Het gehele compacte segment staat bovendien erg onder druk. Dat is vreemd, want uitgerekend daar vind je de zuinigste auto's.'

Het bedrijf gaat door met de tweezitter Smart die in Hambach in Elzas-Lotheringen wordt gemaakt en tot 2007 de kans krijgt winst te maken. Zo niet, dan zou DaimlerChrysler wel een de stekker uit het hele Smart-project kunnen trekken. Het concern is voorlopig niet van plan een opvolger voor de Smart For-Four te gaan produceren. 'Nee, we hebben nog niet aan een opvolger gewerkt', zegt Zetsche, 'daarvoor was het huidige model nog te nieuw. De ontwikkeling van een mogelijk volgende For-Four zou niet zo veel tijd vergen. We voelden dus geenszins tijdsdruk om aan een volgende Smart For-Four te beginnen.'

Over de afzet van het merk Mercedes zelf heeft Zetsche niet direct te klagen. Al is de groei er uit. De afzet was in 2005 met ruim 1,2 miljoen auto's weliswaar op peil, maar BMW en Audi zagen hun verkoopvolume wel groeien. Binnen de branche hoor je dat met name het kwaliteitsimage van Mercedes-Benz de afgelopen twee jaar behoorlijk averij opliep nadat de nieuw E-klasse, een van de traditionele vlaggenschepen van Mercedes, veelvuldig werd geplaagd door met name elektrische storingen.

Oorzaak: Mercedes besteedde te veel innovatieve ontwikkelingen uit aan toeleveranciers die op hun beurt ambitieus aangegane verplichtingen niet konden nakomen. Zo verloren de partijen grip op essentiële zaken. Die zijn nu verholpen maar reputatieschade werkt doorgaans lang door.

'We hebben het imageprobleem als gevolg van die haperende kwaliteit inderdaad nog niet achter ons kunnen laten', erkent Zetsche. 'Ik wil het ook niet kleineren maar ben ervan overtuigd dat we op grond van onze algehele reputatie binnen de autoindustrie het vertrouwen van de consument sneller zullen terugwinnen dan sommige van onze concurrenten zouden kunnen.'

Mercedes-Benz behoort tot de toonaangevende concerns op het gebied van energiebesparende technologieën en draagt dat ook als een ondernemingsstrategie uit. Maar tegelijkertijd ontkomt het prestigemerk niet aan de grote 'pk-race' die in de Duitse autoindustrie woedt. 612 pk voor een Mercedes-Benz S-klasse? Zelfs Amerikaanse vakjournalisten - toch wel wat gewend in eigen land - vroegen zich op de Geneefse autosalon af waarmee de Duitse autoindustrie toch bezig is.

Anderzijds kan het concern in tenminste één opzicht niet zonder het noodlijdende merk Smart. De kleine autootjes leveren een wezenlijke bijdrage aan de gemeenschappelijke doelstelling van de Europese autoindustrie om in 2008 de gemiddelde CO2 uitstoot te hebben verminderd tot 140 gram per kilometer per auto. Een kwart minder dan de werkelijke uitstoot in 1995'Er zijn nu eenmaal klanten die tevreden zijn om met een laag brandstofverbruik van A naar B te rijden. Maar we hebben ook klanten die plezier aan autorijden beleven en zich door autobezit willen manifesteren', stelt de bestuursvoorzitter.

Hij kan de Smart Fortwo diesel met een verbruik van 1 op 30 aanvoeren. 'Als enige fabrikant verkopen wij een 3-liter auto in aanzienlijke aantallen. Dus ik geloof niet dat wij ons aan onze verantwoording op het gebied van CO2 reductie hebben onttrokken.'

    • Wim Oude Weernink