Lekker buiten wonen en toch een stadsgevoel

Er is veel animo om in de Amsterdamse stadswijk IJburg zelf een huis te bouwen. De belangstellenden vinden niet alle kavels even aantrekkelijk.

Vooral ‘creatieve mensen’ willen een woning bouwen op het Steigereiland, zo is de indruk van het gemeentelijk ontwikkelingsbedrijf (Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer) Kinderen spelen op IJburg Foto NRC H'blad, Maurice Boyer 060402 Boyer, Maurice

Ze zijn helemaal uit Antwerpen gekomen. En nu valt het een beetje tegen. Rick Schipper (41) banjert door het zand. Met zijn glimmende schoenen meet hij de afstand vanaf het gras tot aan het rood witte lint, terwijl zijn man Jerome (35) toekijkt. Vijf passen. Dat valt tegen, zegt Rick. En de diepte is ook maar twaalf meter, zegt Jerome.

Toch hebben ze zich ingeschreven voor dit stukje land op IJburg, de nieuwe stadswijk van Amsterdam in het IJmeer. Want andere plekken in Amsterdam waar je zelf je huis kan bouwen zijn er niet. Ze hebben het bouwplan al anderhalf jaar. Door een architect getekend. Maar het is hun ontwerp. Nu de grond nog, dan kunnen ze aan de slag met hun eigen huis.

Duur? Drie ton valt mee, zegt Rick. En als je met bouwers 'shopt' kan het nog goedkoper. Polen? Nee. Duitsers. Die zijn nu echt goedkoop, zegt Jerome.

Wie aan de James Bradleystraat, de Edmond Halleylaan of de Edward Wrightstraat - drie fysici - zijn eigen huis wil neerzetten, kon zich afgelopen zaterdag vanaf 12 uur inschrijven. Midden op een grote zandvlakte had de gemeente Amsterdam een witte tent neergezet waar informatie over 'zelfbouwkavels' werd gegeven. Om half een was de tent al stampvol. Op de zandvlakte waren met lint een aantal voorbeelden van kavels uitgezet. En in die stukken grond was weer met lint afgezet hoe groot het huis precies mag worden.

Dat kan wel een beetje tegenvallen, geeft Magda Rensburg van het gemeentelijke Ontwikkelingsbedrijf in tent toe. 'Maar waar vind je nog een stuk grond waar je naar eigen ontwerp een huis neer mag zetten? En je zit in Amsterdam, hè. Dat is nooit echt groot.' De oppervlakte van de kavels loopt van circa 150 m² tot rond de 240 m². Maar daarvan mag niet alles bebouwd worden, de bebouwing varieert van 72 m² tot 90 m². De grootste huizen mogen maximaal vier bouwlagen hebben. De belangstelling is enorm, zegt Rensburg. Inschrijven kan tot begin mei, dan wordt er geloot. Want dat er niet voor alle belangstellenden een stuk grond is, dat is zeker.

Welke mensen kiezen ervoor zelf een huis te bouwen? Kijk om je heen, zegt Rensburg, en ze wijst door de tent. Aan een tafel zitten kinderen te kleuren. Op tafel staat een bak met rozijntjes, spekjes en paaseitjes en een bak met potloden en stiften. Jonge ouders staan bij de maquette van IJburg. Ze krijgen uitleg. Het heen en weer trekken van de kinderwagen gaat door. 'Creatieve mensen', stelt Rensburg vast. Hoe ze dat ziet? De uitstraling, zegt ze resoluut.

En niet onbemiddeld, als je kijkt naar de glimmende auto's op de zandvlakte. Nee, als starter heb je hier niet veel te zoeken, zegt Rensburg. Maar rijk hoef je volgens haar ook niet te zijn. Want de grond koop je niet, die je neem je in erfpacht van de gemeente, legt ze uit. Die erfpacht kun je voor vijftig jaar afkopen - anderhalf tot twee ton - of je kunt jaarlijks een canon betalen. Rensburg: 'En als je dan ook nog écht zelf bouwt, dan valt het best mee.'

Ze wil het liever niet in de krant, maar een jaarlijkse erfpachtbetaling is fiscaal aftrekbaar, zegt Prik Krijne (33). Veel mensen weten dat volgens haar niet. 'Dan hoef je alleen maar een hypotheek voor het te bouwen huis te nemen. En voor twee ton heb je echt een mooi huis.' Haar man Onno, met wie ze aan een van de tafeltjes hangt, noemt het bovendien 'een goede investering'.

Achter het Amsterdamse stel slaapt hun zoontje in de buggy. Ze zijn, zegt Onno, uit hun etage in de Pijp gegroeid en willen nu graag een gezinswoning, met kantoor aan huis. Hij is regisseur, zij is grafisch ontwerper. Ze werken beiden veel thuis. Eigenlijk wil ze niet per se een eigen huis ontwerpen. Nee, het gaat ze eigenlijk vooral om IJburg. En dat ze dan eventueel zelf een huis kunnen bouwen, is een optie. 'In de stad is onbetaalbaar en buiten de stad willen we niet. Dit zit er tussenin. Lucht, ruimte en licht, maar toch een stadsgevoel.'

Buiten de tent gaat het passen en meten door. In een van de hoekkavels staan een man, een vrouw en hun zoontje. Achter hen ligt water. De wind blaas er schuim op. In de verte zie je een aantal flatgebouwen van Diemen. Draai je naar links dan zie je het Centrumeiland van IJburg. Voor hen staan de eerste woningen van het het Steigereiland en aan de rechterkant doemt de ringweg van Amsterdam op. Hier kunnen ze hun eigen huis realiseren. Naar eigen inzicht ingedeeld. Niet gehinderd door eisen van een welstandscommissie. Bij de stad en toch de ruimte. Maar je kunt niet alles hebben. 'Waarom zit de kavel niet meteen aan het water?'

    • Tom Kreling